فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانه به‌دلیل ماهیت کارکردی خود همواره موردتوجه پژوهشگران بوده و برخی آن را مهم‌ترین بنای ساخته شده برای انسان می‌دانند. خانه بیانگر هویت، ارزش‌ها و عقاید فرهنگی یک جامعه بوده و امنیت، نیازهای عملکردی و انتظارات خانواده را برآورده می‌سازد؛ لذا بررسی و تعمق در سیر تحولات معماری خانه، می‌تواند باعث شناخت بهتر از فرهنگ و معماری گذشته گردد. باتوجه‌به عدم مطالعات کافی درخصوص خانه‌های سنتی کرمانشاه، تاکنون آن‌گونه که باید، به ارزش‌های معنایی، ویژگی‌های عملکردی و ریشه‌های فرهنگی این خانه‌ها پرداخته نشده است؛ درصورتی‌که شناخت آن‌ها می‌تواند در بازتعریف یک معماری اصیل، به‌روز و در امتداد معماری ارزشمند گذشته مؤثر باشد. این پژوهش با هدف شناخت اثرات فرهنگ بومی، مدرنیزاسیون و معماری غربی بر فرم و ساختار خانه‌های قاجاری کرمانشاه تدوین شده است. پژوهش حاضر از نوع کمی-کیفی و روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده است. جامعۀ آماری پژوهش، مطالعۀ ۱۰مورد از خانه‌های قاجاری کرمانشاه و جامعۀ آماری خبرگان نیز شامل ۱۸نفر از اساتید دانشگاه و خبرگان معماری بوده که به شیوۀ هدفمند و با اشباع نظری ۱۱نفر انتخاب شده‌اند. ابزار پژوهش حاضر مصاحبه و استفاده از پرسش‌نامه‌های دلفی بوده و شیوۀ تجزیه‌وتحلیل از نوع تحلیل مضمون و روش AHP فازی است. مدل نهایی شبکۀ مضامین مشتمل‌بر ۱۴مضمون پایه است که در قالب ۳مضمون فراگیر (ویژگی‌های مشترک، فرهنگ بومی و معماری غربی) نمایش داده شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که مقولۀ فرهنگ بومی، ازطریق مؤلفه‌های مختلفی ازجمله: بهره‌گیری از اصول معماری ایرانی، استفاده از سبک فرنگی یا اروپایی و مقولۀ مدرنیزاسیون و معماری غربی ازطریق مضامینی چون: خانه‌های برون‌گرا و راه‌پله‌محور، محوطه‌سازی انگلیسی و فرانسوی با سطوح وسیع چمن‌کاری، ستون و سرستون‌های فرنگی، کاشی خشتی و هفت‌رنگ، آجرکاری تزئینی و پیشانی شاخص بنا به تقلید از غرب، در شکل‌گیری خانه‌های قاجاری کرمانشاه مؤثر بوده‌اند.