یکپارچگی در جهان با برنامۀ درسی کل‌نگر: مروری نظام‌مند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه روش‌ها و برنامه‌‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، گروه روش‌ها و برنامه‌‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه روش‌ها و برنامه‌‌های درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/cipj.2025.65938.1232
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، مروری نظام‌مند بر پژوهش‌های مرتبط با ابعاد و مولفه‌های برنامه درسی کل‌نگر است تا تصویری جامع و شفاف از این برنامه، به سیاست‌گذاران، طراحان و مجریان آموزشی ارائه دهد.روش پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و مرور نظام‌مند است است. جامعۀ آماری شامل مقالات مرتبط با آموزش و بنرامه‌درسی کل‌نگر است، انتخاب و تحلیل مقالات مطابق با مراحل رایت و همکاران در هفت گام و سه پایگاه داده (Web Of Science، Scopus Google scholar,) انجام شد. برای غربالگری دقیق‌تر، از چک‌لیست رایت و همکاران و چارچوب PRISMA استفاده شد و در نهایت ۱۵ مقاله انتخاب شد و برای تحلیل، از تحلیل مضمون به شیوه استقرایی استفاده‌شد و برای بررسی پایایی تحلیل‌ها، شاخص توافق بین دو کدگذار سنجیده شد که بالاتر از 8/0 بود.یافته‌ها: پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها، ابعاد برنامه درسی کل‌نگر در سه بعد فردی، بین فردی و محیطی تبیین شد. برای بعد فردی، مضامین رشد فکری، رشد معنوی و رشد جسمانی، برای بعد بین فردی مضامین رشد اخلاق اجتماعی، رشد فرهنگی و اجتماعی و برای بعد محیطی مضامین ارتباط با محیط هنری و اصیل، یادگیری در محیط طبیعی شناسایی شد.نتیجه‌گیری: معلمان و طراحان آموزشی بامطالعه این ابعاد و مؤلفه‌ها می‌توانند درک عمیق‌تری از برنامه درسی کل‌نگر به‌عنوان یکی از نوین‌ترین رویکردهای آموزشی پیداکرده و آن را به‌طور مؤثر در تدریس و طراحی آموزشی خود به‌کارگیرند و محیطی غنی و پویا برای رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان، به‌عنوان آینده‌سازان یک جامعه یکپارچه، فراهم آورند.