فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از ورود صنعت چاپ و انتشار نخستین کتاب به این شیوه در تبریز (1249ق)، این صنعتِ حوزۀ فرهنگی در سایر شهرهای ایران نیز رواج یافت. هدف از این پژوهش، آگاهی از نقطه آغازین و کانونی آن در مشهد و متعاقبا بررسی دوران فعالیت، آثار انتشاریافته، فعالان و افراد در تعامل با آن است. این پژوهش با روش تاریخی و شیوۀ توصیفی-تحلیلی با بهره‌گیری از اسناد و کتاب‌های چاپ سنگی آستان قدس رضوی تدوین یافته است. بر اساس اطلاعات نویافته، چاپخانۀ فعال در مجموعۀ آستان قدس رضوی، نخستین مرکز انتشار کتاب به شیوۀ چاپ سنگی در مشهد بوده است. این چاپخانه در دورۀ فعالیتش (1294-1344ق) به انتشار بیست و هشت کتاب با درون‌مایه‌ها و ویژگی‌های ظاهری متنوع با مشارکت استادان چاپ، کاتبان، نقاشان، مصححان و مترجمان گوناگون پرداخته است. اکثر این آثار با حمایت مالی افراد خارج از مجموعۀ چاپخانه و یا هزینه شخص مؤلف منتشر می‌شد که نشانگر عدم توجه اکثر متولیان و مسئولین ارشد آستانه در زمینۀ تعامل و حمایت مطلوب از این حوزۀ فرهنگیِ آستان قدس رضوی در دورۀ قاجار است.