فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی مقامی و دست­بافته‌­ها که به‌عنوان دو هنر شاخص و منحصربه‌­فرد در تربت‌جام شناخته می­‌شوند دارای ارتباطات محتوایی و فرمی بسیار زیادی با یکدیگر هستند. در این پژوهش ضمن معرفی و تحلیل نقوش رایج در دست­بافته­‌های منطقه و همچنین معرفی فرم­‌ها و مقام­‌های موسیقی مقامی تربت‌جام، با هدف یافتن شاخص‌های ارتباط این دو هنر به تحلیل ویژگی‌­های درونی این هنرها و ارتباطات و اشتراکات این ویژگی­‌ها باهم و بیان مطابقت این ویژگی‌­ها با روحیات مردم منطقه تربت‌جام تأکید شده است. این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ به دو پرسش اساسی است. اول اینکه ویژگی­‌های هر یک از هنرهای مطرح‌شده در عنوان پژوهش در منطقه جام کدام­‌اند؟ و دوم این‌که در ویژگی­‌های یافت­‌شده چه اشتراکاتی در فرم و محتوا مشاهده می‌شود؟ این پژوهش از نوع کیفی و جمع‌­آوری اطلاعات آن به‌صورت میدانی و کتابخانه‌­ای بوده که به روش توصیفی-تحلیلی موردبررسی قرارگرفته است. نتایج حاصل نشان می­‌دهد که موسیقی تربت‌جام اغلب ماهیتی تصویری و حالتی ریتمیک دارد. نقوش سنتی تربت‌جام به لحاظ معنایی حالتی اسطوره­‌ای و نمادین دارند و در ظاهر کاملاً هندسی و خلاصه­‌شده­ هستند. توصیف و روایتگری در عین اختصار، از دیگر خاصیت­‌های نقوش سنتی تربت‌جام است. سادگی، ریتم، تکرار، رنگ، توصیف و روایتگری، استفاده فراوان از عنصر پرنده و مقام­‌هایی همچون اشترخجو و مقام جل، عناوین و نمونه‌­های بارزی از وجوه اشتراک این دو هنر هستند.