تحلیل معناشناسی ابیاتی از دیوان کبیر با تکیه بر تصحیح و ترجمه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jpl.2024.367653.2212چکیده
در این پژوهش نویسندگان با اتّکا به خوانش درست بیت با توجّه به روابط نحوی و تلفظ درست واژگان و نکات مربوط به تصحیح به بررسی معناشناسی ابیات و ترجمههای آن پرداختهاند. ابیاتی که در این پژوهش بدان پرداختهایم، ابیاتی است که پس از مقابلة آنها با ترجمه و شرح دیوان کبیر متوجّه شدیم، که برای مترجمان و شارح چالش برانگیز بودهاست و در نسخ خطی هم در این ابیات شاهد آشفتگیهایی هستیم. این ابیات ابتدا از منظر نسخهشناسی با توجه به نسخ مورد استفاده فروزانفر در تصحیح دیوان کبیر و 4 نسخة نویافتة معتبر مورد بررسی قرار گرفتهاند و سپس بازتاب تصحیح نادرست این ابیات در شروح و ترجمههای آربری و نیکلسون مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتهاست. ابیات مذکور زیرِ دو عنوان بررسی شدهاند. نخست عنوانِ «تأثیر تصحیح بر ترجمه» و سپس عنوانِ «ترجمه براساس برداشت نادرست از متن». در ذیل این عنوانها به ابیاتی پرداختهایم که مترجمان نتوانستهاند به درستی آنها را در زبان مبدأ تحلیل کنند و معادلِ نامناسبی از آن در زبان مقصد ارائه دادهاند. در هر دو عنوان تأثیر تصحیح و توجّه به خوانش درست شعر در زبان مبدأ، بر فهمِ درست مترجمان آشکار است. بنابراین تلاش شده است صورت اصیل این ابیات به همراه معنی ِابیات به خوانندگان ارائه شود.
