کاربرد ان. ال. پی در حکایت‌های گلستان سعدی با تأکید بر نظریة اثر پروانه (آشوب)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان ، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، واحد گرگان ، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

doi
10.22059/jpl.2024.365088.2199
چکیده

ان.ال.پی مخفف"Neuro Linguistic Programming" به معنی برنامه‌ریزی و کنترل زبان ذهن، هنر و دانش ارتباطِ موفق است. بر پایۀ دانش و اصولِ ان.ال.پی، در هر تبادل میان انسان‌ها، فضای ارتباط و نظام ها مطرح است. در این فضا و نظام،همۀ اعضا به یک اندازه مهم نیستند؛ یعنی رفتار برخی از این اعضا،می‌تواند برکلِّ نظام، تأثیر همه جانبه داشته باشد؛ بنابراین،پیشنهادِ ان.ال.پی برای دریافت یک نتیجۀ بهتردرنظام ارتباطی،به کارگیری نظریۀ اثر پروانه (آشوب)است. اثر پروانه،نظریۀ مطرح شده در فیزیک، در پی کشف اثرگذارترین مهره در یک نظام ارتباطی است و معتقد است کوچکترین خطا، توسط اثرگذارترین عضو ، موجب آشفتگی و از هم پاشیدگی آن نظام خواهد شد. در میان آثار نویسندگان بزرگ ادبیات فارسی،گلستان سعدی در پی ایجاد تعادل در مناسبت‌های ارتباطی و بهبود رفتارهای سازگارانه است. سعدی نیز همۀ عناصرموجود در یک نظام ارتباطی را به یک اندازه،تأثیرگذار نمی‌داند.از این نگاه، آرای سعدی را در ادارۀ نظام‌ها و سیستم‌های اجتماعیِ متصل به هم، می‌توان با نظریۀ اثر پروانه (آشوب) منطبق دانست. هدف پژوهش حاضر، پس از بررسی دقیق  گلستان به شیوۀ تحلیل و توصیف، این است که مهمترین عضوهای سامانه‌های ارتباطیِ خرد و کلان، باید بدون هیچگونه خطای محاسباتی عمدی و غیر عمدی باشند؛ زیرا کوچکترین تغییر آنها در جهت نامناسب، می‌تواند منجر به ازهم پاشیدگی آن سامانۀ خرد یا کلان شود.  نتیجه این پژوهش آن ‌است که هرکس می‌تواند و باید با شناخت دقیق جایگاه خود، در یک نظام ارتباطی و تأثیر رفتارهایش برآن نظام، از بروز یک آشوب جلوگیری کند