تحلیل شبکه ارتباطی راوی کودک و بزرگسال با ساختار و معنا در شعر پروین اعتصامی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین
doi
10.22059/jpl.2024.371477.2231چکیده
هدف پژوهش حاضر طبقه بندی ساختاری و بررسی شبکه های ارتباطی راویان کودک و بزرگسال و ارتباط آنها با ساختار و فرایند خلق معنا در دیوان پروین اعتصامی است. تعمق در دیوان پروین اعتصامی نشان می دهد که در برخی از اشعار وی با راوی کودکی فقیر یا یتیم مواجهیم که با پرسشی فریادگونه یا مساله ای اجتماعی را بیان می کند که صبغۀ اعتراضی و سوالی دارد و یا با نگاه معصوم کودکانه اختلافات طبقاتی را به بحث می گذارد. آنچه در بوطیقای اشعار کودک محور پروین دیده می شود، وجود نوعی شبکه ارتباطی در دو محور ساختاری- تعلیمی در این گونه اشعار است. بُعد ساختاری به گونه است که روایت با راوی کودک(انسان یا پرنده) شروع میشود و در ادامه با روایت یک بزرگسال(معمولا مادر) به انجام می رسد و بُعد تعلیمی این نوع از روایت در شبکه های ارتباطی و بن مایه های متن نهفته است که با جواب مادر به پرسش فرزند، با سه نوع واکنش(تاییدی، باطل و استفهامی) یک پیام اخلاقی به مخاطب منتقل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که فرایند آغاز روایت با راوی کودک و ورود بزرگسال به آن، دو هدف عمده ساختاری- معنایی دارد و بوطیقای خاصی را در شعر پروین بنا می کند