مقایسه سه روش تعیین دبی محیط‌زیستی برای رودخانه هرو در حوزه‌ آب منطقه‌ای استان اردبیل

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشگاه تهران

2 شرکت آب منطقه ای اردبیل

3 دانشگاه تهران، دکترای محیط زیست

doi
10.22059/jne.2018.67397
چکیده

به‌منظور تأمین نیاز اکوسیستم رودخانه لازم است تا بخشی از جریان رودخانه تحت عنوان جریان محیط‌زیستی به خود رودخانه تخصیص‌یافته تا تضمین‌کننده پایداری اکوسیستم رودخانه‌ها باشد چرا که بهره‌برداری از اکوسیستم‌ها و خدمات اکولوژیکی رودخانه‌ها همچون تأمین آب نمی‌بایست توان اکولوژیکی آن‌ها را در داشتن یک زندگی پایدار به خطر بیاندازد. به‌طور کلی هدف از انجام پروژه حاضر، تعیین بده محیط‌زیستی با به‌کار‌گیری سه روش (مدل‌سازی بارش-رواناب، روش هیدرولوژیک و مدل پارامتر‌های تغییر هیدرولوژیک) و مقایسه نتایج در حوزه آبخیز آبگرم، رودخانه هروچای، واقع در محدوده مدیریتی شرکت آب منطقه‌ای استان اردبیل است. روش جریان پایه آبزیان بر این مبنا استوار است که میانگین جریان در خشک‌ترین ماه سال برای زندگی ماهیان کافی است مگر این‌که جریان اضافی برای تأمین نیاز‌های تخم‌ریزی و تولیدمثل لازم باشد. برای انجام این روش از مدل تانک بهره‌جویی شد. در روش منحنی تداوم جریان، آمار در حالت طبیعی جریان تحلیل می‌شود تا بده رودخانه را که در x درصد موارد جریان از آن فراتر می‌رود تعیین نماید؛ و در نهایت مدل تغییر شاخص هیدرولوژیک که برابر بررسی‌های به عمل آمده، با استفاده از این ‌روش می‌توان تغییرات وضعیت رودخانه را ارزیابی کرد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در این حوزه آبخیز روش مدل‌سازی منجر نتایج قابل اتکا و استناد شده است و همچنان روش‌های هیدرولوژیکی برآورد بده محیط‌زیستی عملی‌تر بوده و میزان داده‌بری آن‌ها کم است و از این‌رو در زمان کوتاهی قابل محاسبه است. بر همین اساس و طبق روش منحنی تداوم جریان مقدار بده محیط‌زیستی 191/0 مترمکعب بر ثانیه برآورد شده است.