شاخصهای محتوا در برنامه درسی دانش فناوری رشته آموزش ابتدایی و میزان توجه به آنها
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه نوآوری آموزشی و درسی، موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، تهران
doi
10.22034/cipj.2025.62871.1194چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخصهای عنصر محتوا در برنامه درسی دانش فناوری رشته آموزش ابتدایی و سپس میزان توجه به آنها در دانشگاه فرهنگیان انجام شد.روش پژوهش: در پژوهش حاضر از طرح ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی استفاده شد. از روش پدیدارشناسی در بخش کیفی و از روش توصیفی - پیمایشی در بخش کمی بهره گرفته شده است. در بخش کیفی با 15 نفر از متخصصان و اعضای هیئتعلمی دانشگاهها، مصاحبه نیمهساختاریافته به عمل آمد. جامعه آماری بخش کمی دانشجومعلمان دوره کارشناسی دانشگاههای فرهنگیان بودند که به روش تصادفی طبقهای نسبی، تعداد 316 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته و پرسشنامه مستخرج از بخش کیفی بوده است. برای اعتباریابی بخش کیفی از روش همسوسازی و تکنیک کنترل توسط اعضاء بهره گرفته شد. برای تعیین روایی سؤالات مصاحبه و پرسشنامه از روایی صوری و محتوایی و برای برآورد پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ برابر با 0/932 استفاده شد. تحلیل بخش کیفی از طریق روش تحلیل مضمون و بخش کمی از آمار توصیفی و استنباطی انجام شده است.یافتهها: یافتههای بخش کیفی نشان داد مهمترین شاخصهای محتوا در برنامه درسی دانش فناوری رشته آموزش ابتدایی شامل پنج مضمون 5 مضمون محتوای مربوط به دانش عمومی فناوری؛ محتوای مربوط به دانش تخصصی فناوری؛ محتوای مطلوب جهت کسب مهارتهای تفکر عملی، تفکر انتقادی، خلاق و رفتار فناورانه؛ محتوای مناسب با کمک فناوریهای نوین با قابلیت تعاملی، بهروزرسانی، استفاده مکرر و ... برای دستیابی به هدفهای آموزشی؛ سازماندهی محتوا بر اساس معیارهای علاقهمندی، کاربرد و ... با استفاده از فناوریهای نوین بوده است. همچنین نتایج در بخش کمی نیز نشان داد میزان توجه به مؤلفههای دانش فناوری در عنصر محتوا برنامه درسی رشته آموزش ابتدایی در سطح ضعیفی است.نتیجهگیری: دانشگاه و استادان باید محتوایی را انتخاب کنند که دانشجویان بتوانند شایستگیهای فناوری خود را توسعه دهند. همچنین از آنجایی که هر روز با فناوریهای جدید روبرو هستند ضرورت دارد آن را در کلاسهای درس بیاموزند و آموزش دهند.