بررسی نقش اعتماد و ریسک درک¬شده در رفتار خرید آنلاین کاربران پر-تعامل

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی مازندران

3 دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

رشد چشمگیر تجارت الکترونیک و وابستگی روزافزون مصرف‌کنندگان به خدمات خرید آنلاین، ضرورت درک سازوکارهای شکل‌دهنده قصد خرید اینترنتی را بیش از پیش برجسته کرده است. این پژوهش با هدف تبیین نقش اعتماد و ابعاد ریسک ادراک‌شده در شکل‌گیری تمایل به خرید اینترنتی در میان کاربران پرتعامل و فعال خرید آنلاین انجام شد؛ کاربرانی که رفتار خرید منظم و تجربه قابل توجهی در فضای تجارت الکترونیک دارند و تحلیل الگوی رفتاری آنان می‌تواند برای سیاست‌گذاری این حوزه راه­گشا باشد. مطالعه حاضر به روش توصیفی ـ پیمایشی و با نمونه‌گیری غیراحتمالی از ۲۹۳ کاربر فعال انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد گردآوری شد و با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد اعتماد اثر معنادار و منفی بر سه بُعد ریسک ادراک‌شده (عملکردی، مالی و اطلاعاتی) دارد؛ با این حال، تنها ریسک عملکرد اثر معنادار و منفی بر تمایل به خرید اینترنتی دارد. همچنین مشخص شد اثر مستقیم اعتماد بر تمایل به خرید معنادار نیست و نقش آن صرفاً از طریق کاهش ریسک عملکرد اعمال می‌شود. این الگو بیانگر آن است که کاربران پرتعامل بیش از نگرانی‌های مالی، نسبت به کیفیت اجرای خدمات، کارکرد واقعی محصول و تجربه عملی بهره‌برداری از آن حساس‌اند. بر اساس نتایج، مدیریت کیفیت عملکرد و افزایش قابلیت اتکا در فرآیند خرید آنلاین، مهم‌تر از مزیت‌های قیمتی یا تضمین‌های مالی است و می‌تواند به کاهش موانع ادراک‌شده و تقویت رفتارهای تکرارشونده خرید کمک کند. این مطالعه می‌تواند به مدیران پلتفرم‌ها و سیاست‌گذاران دیجیتال در طراحی تجربه مشتری و توسعه راهبردهای نگهداشت کاربران فعال یاری رساند.