تاریخ دقیق درگذشت خاقانی شروانی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/jpl.2022.336479.2008
چکیده

تاریخ دقیق درگذشت خاقانی شروانی یکی از خوشبختی‌های هر شاعر کهن می‌تواند وجود دستنویس‌های مضبوط از اشعار او و وجود آگاهی‌های درست از سوانح زندگی‌اش باشد. متاسفانه دستنویس‌های کهن و ارزشمند شاعران پیش از مغول کم هستند و نیز آگاهی‌های دقیق و درستی دربارة سوانح زندگی بسیاری از این شاعران در اختیار نداریم. خوشبختانه خاقانی از معدود گویندگان کهن است که هم دستنویس‌های خوب و مضبوطی از آثار او در اختیار داریم و هم بسیاری از سوانح زندگی‌اش برای ما شناخته شده است و این دو دلیل عمده دارد؛ نخست خود خاقانی است که دربارة بسیاری از وقایع زندگی‌اش به مخاطب آگاهی می-بخشد و دیگر وجود منابعی است که اطلاعات ارزشمندی دربارة زندگانی خاقانی در اختیار ما می‌گذارند. یکی از این آگاهی‌ها سال‌زاد و سال‌مرگ دقیق اوست که به‌واسطة دستنویس‌های کهن اکنون در اختیار ما است. در این پژوهش تلاش کرده‌ایم با تکیه بر روش کتابخانه‌ای نخست تاریخ‌های مختلفی که برای درگذشت خاقانی عنوان شده را گزارش کنیم و سپس آن‌ها را نقد کنیم و در پایان تاریخ دقیق و درست درگذشت او را که در میانة دو دستنویس کهن و مضبوط دیوان او یافته‌ایم، ارائه کنیم؛ بر این اساس خاقانی در 21 شوال سال 581ق درگذشته است که این تاریخ برابر است با هفتم بهمن‌ماه سال یکصد و هفت ملکشاهی.