فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محوطۀ باغ‌بَمید در شمال‌غربی شهر سیرجان طی بررسی‌های باستان‌شنا‌سی سال 1397 شناسایی شد. وسعت زیاد و تنوع یافته‌های فرهنگی این محوطه، از نقش مهم آن در دشت سیرجان طی دوران اسلامی حکایت دارد. به این‌دلیل جستار حاضر قصد دارد تا در پژوهش پیش‌رو برای شناخت موقعیت و جایگاه محوطۀ باغ‌بَمید در بازۀ زمانی سده‌های میانی دوران اسلامی به بررسی و تحلیل یافته‌های سفالی آن بپردازد؛ زیرا در منابع مکتوب این دوره، اطلاعات اندکی از این مکان وجود دارد، ولی از بررسی میدانی آن، یافته‌های سفالی متنوعی به‌دست آمد که تا حدودی می‌توان با مطالعۀ آن‌ها به موقعیت این محوطه در سده‌های میانی دوران اسلامی دست‌یافت. پرسش‌های اصلی این پژوهش عبارتنداز 1. موقعیت محوطۀ باغ‌بَمید در سده‌های 6 الی 10ه‍.ق. براساس بررسی و تحلیل یافته‌های سفالی چگونه ارزیابی می‌شود؟ 2. فناوری رایج یافته‌های سفالی این محوطه کدامند؟ 3. براساس شواهد، یافته‌های سفالی این محوطه وارداتی یا بومی هستند؟ 4. محوطۀ باغ‌بَمید براساس یافته‌های سفالی چه نقش و جایگاهی در برهم‌کنش‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در سده‌های میانی دوران اسلامی داشته است؟ این پژوهش تلاشی در جهت مطالعۀ یافته‌های سفالی محوطۀ باغ‌بَمید طی سده‌های میانی اسلامی است تا بتوان سیمای این محوطه را در این بازۀ زمانی مشخص کرد. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و یافته‌های آن به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری شده است. نتایج نشان‌داد که این محوطه هم‌زمان با محوطۀ قلعه‌سنگ طی سده‌های 6 تا 10ه‍.ق. استقرار داشته و حلقۀ ارتباطی راه‌های مهم تجاری-اقتصادی به شهر مرکزی سیرجان بوده است. یافته‌های سفالی محوطۀ باغ‌بَمید در دو گروه اصلی بی‌لعاب (نقوش کنده، فشاری، قالبی، مُهری و ترکیبی) و لعاب‌دار (لعاب‌دار تک‌رنگ و چندرنگ) تقسیم می‌شوند. در این محوطه، داده‌ای مبنی‌بر تولید سفال یافت نشد، که نشان می‌دهد به احتمال اکثر سفال‌ها وارداتی بوده و از مناطق دور و نزدیک به آن وارد شده‌اند.