تدوین الگوی مدیریت آسیبهای هوش مصنوعی در فرآیند پژوهشهای حوزه ورزش و ارائه راهکارهای مرتبط
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیار، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران.
doi
10.30473/arsm.2026.75142.3976چکیده
پژوهش حاضر با هدف تدوین الگویی جامع برای مدیریت آسیبهای هوش مصنوعی در فرآیند پژوهشهای علمی حوزه ورزش انجام شد تا به حفظ و ارتقای کیفیت و اعتبار علمی مقالات کمک کرده و زمینه استفاده مسئولانه از این فناوری را فراهم آورد. این مطالعه کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. جامعه آماری شامل متخصصان هوش مصنوعی و چتباتهای هوش مصنوعی (شامل چتجیپیتی، دیپسیک، سایدر و جمینای) بود. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق جمعآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها با نرمافزار مکسکیودا صورت گرفت. در پاسخ به سوال اول پژوهش، شش تم فرعی (کیفیت و صحت محتوا، وابستگی و کاهش مهارت انسانی، چالشهای اخلاقی و حقوقی، مشکلات فنی و زیرساختی، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی، و تهدید اعتبار علمی) و ۴۶ مفهوم از آسیبهای هوش مصنوعی در پژوهش ورزشی شناسایی شد. همچنین، برای مدیریت این آسیبها، شش تم فرعی (شامل بهبود فناوری و الگوریتمها، قوانین و سیاستگذاری، آموزش و فرهنگسازی، نظارت و کنترل انسانی، توسعه زیرساختها و دسترسی، و شفافیت و مسئولیتپذیری) و ۴۳ مفهوم شناسایی گردید. در نهایت، الگوی مفهومی مدیریت آسیبهای هوش مصنوعی تدوین شد. کاربرد فزاینده هوش مصنوعی در پژوهشهای ورزشی چالشهایی در ابعاد مختلف ایجاد کرده است. این پژوهش با ارائه یک الگوی ساختاریافته، راهنمایی عملی برای مواجهه با این چالشها فراهم میآورد و بر ضرورت مدیریت دقیق این آسیبها برای تضمین کیفیت و اعتبار علمی تأکید میکند.