فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کبک دری، به عنوان یک گونة به طور عمده غیرمهاجر، شاخص مناطق کوهستانی مرتفع محسوب می­شود. این گونه در ارتفاعات مناطق شمالی، شمال غرب و غرب کشور پراکنش دارد. جمعیت کبک دری در سال­های اخیر به واسطة عوامل متعددی مانند تخریب زیستگاه، شکار غیرقانونی و چرای بیش از حد در زیستگاه­ها با روند کاهشی رو به رو بوده است. بنابراین، شناسایی و حفاظت از لکه­های زیستگاهی به نسبت بزرگ به منظور تأمین نیازهای حیاتی جمعیت­های این گونه اهمیت ویژه­ای دارد. در این پژوهش، مطلوبیت زیستگاه کبک دری در استان چهارمحال و بختیاری (به عنوان یک منطقة دربرگیرندة سیماهای سرزمینی اغلب کوهستانی) مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس یافته­ها، ارتفاع از سطح دریا (3/44%)، بارش سالیانه (19%)، شیب (2/17%) و رد پای انسان (5/8 %) به عنوان مهم­ترین متغیرهای مؤثر بر مطلوبیت زیستگاه کبک دری در این استان شناسایی شدند. این گونه به طور بالقوه می­تواند در گسترة ارتفاعی حدود 1700 متر تا بیش از 4100 متر حضور داشته باشد. با این وجود، فقط در حدود 81/0 درصد از زیستگاه­های مطلوب کبک دری در گسترة ارتفاعی بین 1700 تا 2000 متر قرار گرفت. در حدود 4/19 درصد از سطح استان به عنوان زیستگاه مطلوب برآورد شد. تنها در حدود 8/15 درصد از زیستگاه­های مطلوب در محدودة مناطق حفاظت شده قرار می­گیرد. علاوه بر این، لکه­های زیستگاهی بزرگ و به نسبت یکپارچه به ویژه در غرب و شمال غرب استان شناسایی شدند که در گسترة مناطق حفاظت شده قرار نمی­گیرند. از سوی دیگر، مزاحمت­های انسانی مانند سکونتگاه­ها، جاده­ها، چرای دام­ها و برداشت گیاهان دارویی منجر به محدودیت و تجزیة بیشتر زیستگاه­های مطلوب شده­اند. به منظور دست­یابی به یک ارزیابی بهتر در زمینة تأثیر تجزیة زیستگاه­ها بر جمعیت­های کبک دری توصیه می­شود توانایی پراکنش این گونه بررسی شود. با توجه به آشیان بوم­شناختی ویژه، کبک دری می­تواند به عنوان یک گونة چتر یا پرچم­دار در کوهستان­های مرتفع معرفی شود.