پیشبینی و ارزیابی مرگومیر گونههای درختی و تعیین فاکتورهای فیزیوگرافیک تأثیرگذار بر آن در جنگلهای استان مازندران به کمک شبکههای عصبی مصنوعی
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران.
2 نویسنده مسئول، استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 استاد، گروه مهندسی ماشینهای کشاورزی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jne.2017.230633.1359چکیده
ارزیابی و تعیین میزان مرگومیر درختان در طول دوره، اساس برنامهریزیهای بلندمدت مدیریت منابع طبیعی است که کاری چالشبرانگیز و دشوار است؛ زیرا عوامل و فرآیندهای مختلفی بر روی آن تأثیرگذار و تعیینکننده هستند. در این پژوهش با استفاده از تکنیک شبکة عصبی مصنوعی، احتمال مرگ و میر درختان در سطح قطعات نمونة ثابت مدلسازی و تخمین زده شد. از متغیرهای زیستی و غیرزیستی نظیر میران انرژی تابشی نور خورشید در فصل رویش، شاخص خیسی توپوگرافی، ارتفاع بالای نزدیکترین نقطة زهکشی شده، سرعت باد، متوسط قطر برابر سینه (در سال 1391) و سطح مقطع برابر سینه به عنوان متغیرهای ورودی و احتمال مرگومیر درختان در سطح قطعات نمونة ثابت در جنگلهای هیرکانی به عنوان متغیر خروجی در کلیة مدلسازیهای آلومتریک و شبیهسازی شبکة عصبی استفاده شد. معماریهای مختلف (توپولوژی) شبکه با الگوریتم پسانتشار خطا با تعداد نورونهای متفاوت شامل توابع انتقالی لجستیک سیگموئدی و تانژانت هیپربولیک در لایههای پنهان آموزش داده شدند، این مدلها دقتهای متفاوتی از برآورد متغیر پاسخ ارائه دادند. نتایج این تحقیق نشان داد که درختان با قطر 20 تا 100 سانتیمتر بهترین و بیشترین زندهمانی را دارند. با افزایش رقابت (سطح مقطع قطورترین درخت) زندهمانی کاهش پیدا میکند. گونة ممرز نسبت به سایر گونهها به مقدار کمی از مرگ و میر بیشتری برخوردار است. همچنین از نتایج این تحقیق چنین استنباط میشود که از متغیرهای زیستی، سطح مقطع قطورترین درختان و از میان متغیرهای غیرزیستی ترکیب عوامل توپوگرافی با شاخص خیسی خاک و سرعت باد بیشترین تأثیر را بر احتمال مرگ و میر در سطح قطعة نمونه دارند.