فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادهم عزلتی خلخالی، ملقّب به «واعظ»، از عارفان قرن یازدهم هجری قمری­ است. وی رسائل بسیاری در مسائل اعتقادی، اخلاق و عرفان اسلامی دارد که از جملۀ آثار او، رسالۀ صحائف‌الوداد و مکاتیب‌الإتّحاد است. از آنجا که با مطالعۀ آثار این عارف صافی‌ضمیر، می­توان به شناخت و جایگاه تصوّف، عرفان شیعی و همچنین ادبیّات عرفانی در سدۀ یازدهم هجری دست یافت، تحقیق دربارۀ این اثر، به‌عنوان یکی از آثار وی که از حیث سادگی، روانی و تواناییِ انتقال موضوعات عقیدتی، اخلاقی و عرفانی شایان توجّه است، برای ما اهمّیّت می‌یابد؛ و از همین‌رو، وجود متنی خالی از اشکال و منقّح از این رساله، ضروری به­ نظر می­رسد. این اثر، پیش­تر در مجموعه­ای با عنوان مجموعۀ رسائل فارسی ادهم عزلتی خلخالی با تصحیح عبداللّه نورانی به­ چاپ رسیده است؛ امّا انتقادی‌نبودن این تصحیح، به­دورماندن آن از تحقیق و تعلیق، فقدان مقدّمه یا توضیحاتی در چگونگی تصحیح اثر و معرّفی و تبیین‌نکردن جایگاه مؤلّف در میان عارفان و اندیشمندان هم­عصر خود و نیز وجود کاستی­هایی در روش تصحیح و به­کارنگرفتن نسخه­بدل­ها در آن، موجب شده است نظریّه‌های ناصواب، بدخوانی­ها، گزینش­ها و گزارش­های نادرستی در متن رساله راه یابد که این مقاله بر آن است تصحیح انجام‌شده را بر اساس مراحل دوگانۀ تصحیح، یعنی «تصحیح متن» و «تحقیق در اثر»، از جهات گوناگون نقد و ضرورت تصحیحی انتقادی از اثر را پیشنهاد کند.