بررسی تأثیر سطوح ریسک و جبران بر روی نتایج ارزیابی قابلیت اراضی در محیط فازی (مطالعة موردی: زیر حوضة پلاسجان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
3 دانشجوی دکتری آمایش سرزمین، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان و عضو هیئت علمی دانشگاه زابل
4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
doi
10.22059/jne.2017.229949.1356چکیده
بهترین راه حفاظت از تنوع زیستی و ساختار و کارکرد یک منطقه، شناسایی نواحی با قابلیت حفاظتی است. در این مطالعه برای تهیة نقشة قابلیت حفاظت اراضی زیر حوضة آبخیز پلاسجان، به روش دلفی لایههای اطلاعاتی مورد نیاز تعیین، نمودار سلسله مراتبی مطالعه ترسیم و وزن معیارها به روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) محاسبه شد. نقشة لایههای مورد نیاز تهیه، پیش پردازش های لازم بر روی آنها انجام و تمامی معیارها با استفاده توابع متناسب فازی محدودیتها به صورت صفر و یک، استاندارد گردید. قابلیت حفاظت اراضی منطقه با استفاده از ارزیابی چند معیاره (MCE) به روش ترکیب خطی وزنی (WLC) با ریسک متوسط و قابلیت جبران بالا و میانگین وزنی رتبهبندی شده (OWA) با ریسک و قابلیت جبران تعریف شده متوسط مشخص گردید. رویهماندازی نقشة کاربری و پوشش اراضی منطقه بر روی نقشههای قابلیت حفاظت، نشان داد نتایج روش WLC به دلیل جبران حداکثر، خوشبینانه بوده اما نتایج روش OWA با ریسک و جبران متوسط، متناسب با شرایط فعلی سرزمین و واقعبینانهتر بود. در نتیجه در مدل WLC و OWA به ترتیب، 9/33 و 16/13 درصد به مناطق با قابلیت متوسط و 5/16 و 26/12 درصد به طبقه با قابلیت حفاظتی زیاد اختصاص داده شده است. مقایسة نقشههای تهیه شده از وضعیت فعلی منطقه با استفاده از تصاویر ماهوارهای، نقشة قابلیت حفاظت اراضی منطقه و توجه به لزوم حفاظت از ساختار و کارکرد منطقه، در هر دو روش، لزوم اصلاح مرزهای مناطق تحت حفاظت را نشان داد.