ارزیابی و پهنه بندی خطر زیست محیطی فلزات سنگین خاک با استفاده از شاخصهای آلودگی در اراضی زراعی جنوب تهران
نویسندگان
1 محقق، مؤسسة تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 هیئت علمی، مؤسسة تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 هیئت علمی، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران
4 محقق، مؤسسة تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
5 هیئت علمی، مؤسسة تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22059/jne.2017.232237.1377چکیده
فلزات سنگین گروهی از عناصر هستند که در غلظتهای بالاتر از حدود استانداردهای زیست محیطی به عنوان آلاینده شناخته میشوند. شاخصهای آلودگی امکان مقایسه بین آلودگی ناشی از فلزات سنگین مختلف ناشی از فعالیتهای انسانی را فراهم مینمایند. لذا این تحقیق به منظور ارزیابی و تهیه نقشههای پراکنش مکانی خطر زیست محیطی فلزات سنگین با استفاده از شاخصهای آلودگی در اراضی زراعی جنوب تهران انجام شد. در این تحقیق از حدود 2000 هکتار از اراضی زراعی در محدوده نهر فیروزآباد در جنوب تهران، تعداد 175 نمونه خاک با فواصل 300 متر انتخاب گردید. از روش وزندهی عکس فاصله جهت پهنه بندی منطقه از لحاظ شاخصهای زمین انباشت، فاکتور آلودگی، بارآلودگی و پتانسیل خطر زیست محیطی استفاده شد. بیشترین مقدار میانگین شاخصهای زمین انباشت و فاکتور آلودگی مربوط به عنصر سرب بود. نتایج نشان داد که 86 درصد از نمونههای خاک مورد مطالعه از لحاظ شاخصهای مذکور آلوده به سرب میباشند. نقشههای پهنه بندی شاخصهای بار آلودگی و پتانسیل خطر زیست محیطی (شاخصهای جامع آلودگی خاک به تمام فلزات سنگین) مبین آلودگی تمام سطح منطقه میباشد. براساس شاخص پتانسیل خطر زیست محیطی، حدود 98 درصد از سطح منطقه مورد مطالعه (1857 هکتار) در کلاس خطر قابل توجه و حدود 2 درصد از سطح منطقه (33 هکتار) در کلاس خطر بسیار زیاد قرار گرفتند.