مدلسازی فضایی انتشار آلایندههای هوا از منابع متحرک در کلانشهر کرج
نویسندگان
1 دکتری محیط زیست، استادیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشجوی دکتری مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست، آلودگی محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست، آلودگی محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jne.2017.226747.1334چکیده
آلودگی هوا یکی از مهمترین مشکلات در کلانشهرها است. جهت تهیة برنامه جامع کاهش آلودگی هوا و در حقیقت پیشگیری از انتشار آلایندهها بایستی در ابتدا مقدار و اهمیت انتشار آلایندههای مهم از منابع مختلف تعیین شود. لذا هدف از این مطالعه، بررسی میزان انتشار آلایندههای مهم هوا از منابع متحرک و مدلسازی و تعیین توزیع فضایی هر یک از آنها در شهر کرج بود. برای این منظور با استفاده از مدل بینالمللی انتشار از وسایل نقلیة (IVE) به تفکیک نوع وسایل نقلیه، ضرایب انتشار آلایندههای هوا تعیین شد. در نهایت میزان و توزیع انتشار سالانة آلایندههای ناشی از تردد وسایل نقلیه در شهر کرج محاسبه و با توجه به شبکة معابر شهر در GIS توزیع فضایی انتشار آلایندهها نقشه سازی شد. نتایج مطالعه نشان داد که میزان حداکثر انتشار سالانة آلایندهها شامل مونوکسیدکربن، اکسیدهای نیتروژن، اکسیدهای گوگرد، ترکیبات آلی فرار، ذرات معلق و دیاکسیدکربن به ترتیب 84/1688، 61/185، 26/6، 16/31، 54/120 و 04/33737 تن در سال است. نتایج نشان داد که انتشار ذرات معلق و اکسیدهای نیتروژن مرتبط با وسایل نقلیة سنگین و در معابر بزرگراهی و انتشار مونوکسیدکربن و آلایندههای آلی فرار مرتبط با وسایل نقلیة سبک و در معابر شریانی هستند. بهعلاوه ضریب انتشار اکسیدهای گوگرد برای وسائل نقلیة سنگین بیشتر بوده ولی درکل، میزان منتشر شده از وسائل نقلیة سبکتر به دلیل تعداد بیشتر آنها نسبت به وسائل نقلیة سنگین بیشتر بود. همچنین بالاترین مقدار انتشار آلایندهها در مناطق 3، 4 و 6 و پایینترین مقدار در مناطق 1، 8 و 9 مشاهده شد.