تحلیل مفاد و آثار نظریه جعل و تقریر در تبیین ماهیت شرط
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.30497/law.2021.238783.2836چکیده
نظریات گوناگونی در تبیین ماهیت و مفهوم شرط پدید آمده که قبول هرکدام تاثیر مستقیمی بر احکام و آثار شرط برجای میگذارد و از جمله مهمترین آنان نظریه ای است که اولین بار توسط سید محمدکاظم طباطبایی یزدی بنیان گزارده شده و به نام «جعل و تقریر» شناخته میشود. هدف از این نوشتار نیز شرح و بسط این نظریه، بیان وجوه تمایز، نقدها و همچنین آثاریست که بر پذیرش آن از حیث فقهی و حقوقی مترتب میگردد. در نهایت مشخص میشود که ماهیت شرط صرفا اشاره به جعل و قراری دارد که اشخاص آن را میسازند و ادله شرعی بر اعتبار آن دلالت میکند. جعل مزبور در اقسام گوناگون شرط صورت متفاوتی به خود میپذیرد که به ترتیب عبارت است از جعل الزام و التزام، جعل تقییدی و جعل تقییدی توام با التزام. متناسب با این ماهیت و اقسام آن حقوق مشروط له بر مشروط علیه در شروط صحیح و همچنین وضعیت معامله مشتمل بر شرط فاسد تعیین میشود.
