تحلیل بیبلیومتریک ورزشهای الکترونیک: شناسایی ساختار دانش، روندهای کلیدی و افقهای پژوهشی آینده
نویسندگان
1 دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 استادیار، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
3 استاد، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30473/arsm.2026.75532.3991چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل نظاممند پویاییهای حوزه نوظهور ورزشهای الکترونیک، از طریق بهکارگیری روششناسی علمسنجی انجام شده است. هدف اصلی، شناسایی روندهای غالب پژوهشی، کنشگران کلیدی (شامل محققان، نشریات و نهادهای اثرگذار) و کانونهای تحقیقاتی فعال در بدنه دانش کنونی این حوزه است. دادهها از پایگاه استنادی اسکوپوس جمعآوری و با استفاده از ابزار بیبلیوشاینی (مبتنی بر پکیج R) تحلیل شدهاند. یافتهها حاکی از توسعه چشمگیر و شتابان حوزه ورزشهای الکترونیکی با نرخ رشد 42/25 است. این یافته، با میانگین پایین سن مدارک (94/2 سال) و متوسط بالای استناد به هر مدرک (3/15)، بر تازگی و اهمیت پژوهشهای این حوزه صحه میگذارد. تنوع موضوعی (بیش از ۴۹۰۰ کلیدواژه)، همکاریهای گسترده بینالمللی (۲۷/۱۹) و تعامل بالای محققان (۳/۶۳)، مؤید ماهیت مشارکتی و جهانی این قلمرو نوظهور است. بررسی روندهای انتشار مقالات نیز افزایش چشمگیر تولیدات علمی از سال ۲۰۱۷ به بعد را آشکار میسازد. تحلیل ۱۰ مقاله پراستناد نشان میدهد که پژوهشهای هیلوِرت-بروس و همکاران (۲۰۱۸) «پیرامون رفتارهای کاربران در پلتفرم توییچ» و سئو (۲۰۱۶) در خصوص تحولات هویتی در اکوسیستم ورزشهای الکترونیکی، از برجستگی ویژهای برخوردارند. تحلیل ساختار همکاری بین دانشگاهها نیز نقش کلیدی برخی از مؤسسات (مانند دانشگاه کراس ساوتر) در تسهیل ارتباطات بینالمللی را نشان میدهد. این مطالعه با ارائه یک دیدگاه نسبتاً جامع و داده محور، زمینه را برای شناخت دقیقتر وضعیت کنونی و جهتدهی تحقیقات آتی در حوزه ورزشهای الکترونیکی هموار میسازد.