تحلیل تشخیصی و پیش‌بینی توربولانس هوای صاف منطقه خاورمیانه به ویژه ایران

نویسندگان

1 گروه هوافضای دانشکده تحصیلات تکمیلی، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

2 گروه فیزیک فضای مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران

3 عضو هیئت علمی گروه آموزشی فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

doi
10.22060/mej.2021.18770.6886
چکیده

مواجه‌شدن با توربولانس هوایی یا در اصطلاح عامیانه چاله‌های هوایی نه‌تنها به‌منظور احساس آسایش برای مسافران از اهمیت بالایی برخوردار بوده بلکه برای ایجاد ایمنی، کارایی و اقتصادگرایی شرکت‌های هواپیمایی نیز دارای اهمیت فراوانی است. بدین منظور برای رسم نقشه‌ها ازسامانه پیش‌بینی همادی توسعه‌داده‌شده برای مدل میان مقیاس با دو حوزه محاسباتی تودرتو (لانه‌ای) و با فواصل شبکه‌ای افقی 27 و 9 کیلومتر همراه با 49 تراز قائم استفاده شده‌است. جهت بررسی نحوه عملکرد شاخص مورد استفاده در پیش‌بینی توربولانس هوای صاف به طور انتخابی و برای دو مورد از رویداد‌های اتفاق‌افتاده طی فصول زمستان (بهمن 1398) و بهار (اردیبهشت 1399) رسم شده‌است. در همین راستا پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل نقشه‌های همدیدی و محاسبه شاخص الرود و ناپ که بر پایه چینش قائم باد، تغییر شکل و همگرایی انجام شده‌است. نقشه‌های مختلف هواشناسی از جمله 500 هکتوپاسکال، میدان باد، شاخص ناپایداری جو و همچنین نقشه نمایه قائم دما گویای وجود توربولانس هوای صاف در مسیر پروازی بوده‌است. نتیجه پارامتر آماری حاصل از میانگین پیش‌بینی سامانه همادی حاصل از 54 ایستگاه و تاریخ‌های منتخب برای ضریب همبستگی میدان باد سطحی در تراز 10متری بالاتر از0/7 و ضریب همبستگی میدان دما در تراز 2 متری بالاتر از 0/98 محاسبه شده‌است. از طرفی بررسی و تحلیل نتایج حاصل از کار حاضر با استفاده از شاخص شدت آشفتگی، گویای مقادیر 8 تا 12 که نشان‌دهنده توربولانس متوسط و بالاتر از 12 که نشان‌دهنده توربولانسی شدید در حین پرواز بوده‌است. در نهایت مقایسه پیش‌بینی‌های صادر‌شده سامانه مذکور با گزارش خلبان حاکی از وجود توربولانس با همان شدت مطرح شده بوده که حاکی از عملکرد مناسب سامانه پیش‌بینی همادی و شاخص انتخابی جهت پیش‌بینی توربولانس هوای صاف است.