بررسی کاهش غلظت نیترات و فسفات آب خروجی مزارع پرورش ماهی با استفاده از چغندر‌قند، ذرت علوفه‌ای خرد شده و پوستۀگندم

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه اراک

2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه اراک

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22059/jne.2017.212876.1217
چکیده

امروزه رودخانه‌ها به عنوان منابع مهم آبی در معرض خطر آلودگی ناشی از فعالیت­های انسانی از قبیل طرح‌های پرورش ماهی قرار دارند.در این پژوهش تأثیر فیلترهای طبیعی و مصنوعی بر کیفیت آب خروجی مزارع پرورش ماهی مورد بررسی قرار گرفت. به همین منظور از یک سری ستون‌هایی (لولۀپی‌وی‌سی) به ارتفاع 70 سانتیمتر برای بررسی تغییرات نیترات و فسفات استفاده شد. بدین صورت که در وسط هر لوله یک لایۀ ژئوتکستایل قرار گرفت. سپس تفالۀچغندر قند، سبوس گندم و ذرت علوفه‌ای به عنوان فیلترهای طبیعی به ارتفاع 10 سانتی متر درون لوله‌ها ریخته شد و آب به صورت مستمر و به مدت 4 ساعت از ستون‌ها عبور کرد. سپس از ورودی و خروجی ستون‌ها در زمان‌های مشخصی نمونه‌برداری به عمل آمد. نتایج نشان داد که درصد جذب نیترات در سبوس گندم و ذرت علوفه‌ای روندی افزایشی و سپس کاهشی به خود گرفته و در تفالۀ ‌چغندر قند با گذشت زمان درصد جذب، به صورت کاهشی است. همچنین درصد جذب فسفات در چغندر‌قند به صورت افزایشی، ذرت علوفه‌ای روند افزایشی-­کاهشی و در سبوس گندم روند افزایش–کاهشی را در مدت زمان 4 ساعت نشان می‌دهد. نهایتاً مشخص گردید که از میان سه مادۀ کشاورزی بیشترین جذب نیترات و فسفات مربوط به سبوس گندم می‌باشد و جذب نیترات نسبت به فسفات در هر سه ماده جاذب بیشتر می‌باشد. همچنین نتایج حاصله بیانگر وجود اختلاف معنی‌دار بین خروجی تیمارها از نظر میزان نیترات و فسفات در سطح احتمال یک درصد است. از سوی دیگر، با معنی‌دار شدن اثر متقابل خروجی تیمارها در مدت زمان‌های مختلف می‌توان چنین برداشت نمود که مواد گیاهی انتخاب شده به عنوان فیلتر قابلیت بالایی در جذب نیترات و فسفات دارند.