تئوری فرهنگی و تبیین نگرش زیست محیطی (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه پیامنور
2 دانشیار دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jne.2017.207248.1156چکیده
مسائل زیستمحیـطی به یکی از مهمترین دغدغههای ملی و بینالمللی تبدیل شده است. بهطوری که بهرهبرداری غیراصولی از منابعطبیعی و زمین در ایران، امنیت محیطزیست را به چالش کشیده و در حال حاضر بهبود وضعیت آن نیازمند یک رویکرد اساسی است. رویکرد مورد نظر در این مقاله یک رویکرد جامعه شناختی است؛ بدین معنا که برای بهسازی وضعیت زیست محیطی باید به جایگاه محیطزیست و حفظ آن در زندگی مردم جامعه نگاه کرد و از طریق تغییر در نگرش و کنش های زیست محیطی مردم، به سمت پایداری زیستمحیطی حرکت کرد. لذا این مقاله در صدد تبیین نگرش زیستمحیطی دانشجویان از طریق سوگیری های فرهنگی آنان بوده است. برای دستیابی به اهداف مذکور از استراتژی استقرایی و تکنیک پیمایش استفاده شده است. با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای 400 نفر از دانشجویان به تفکیک سه متغیر جنسیت، دورهًتحصیلی و گروه تحصیلی به عنوان جمعیت نمونه انتخاب شدند. یافتهها نشان میدهد که نگرش زیستمحیطی دانشجویان در حد مطلوب و رضایت بخشی است و دانشجویانی که گروه تحصیلی آنها با موضوعات زیستمحیطی بیشتر مرتبط بوده (علوم کشاورزی و علوم پایه) نگرش مناسبتری نسبت به محیطزیست داشتهاند. همچنین افزایش سطح تحصیلات دانشجویان، نگرش زیست محیطی آنها را مطلوبتر میسازد. افزون بر آن، آزمون فرضیهها تاًیید کنندۀ تاثیر سوگیریهای فرهنگی بر نگرش زیستمحیطی بوده و مدل رگرسیونی نیز مشخص کرد که 28 درصد از تغییرات نگرش زیستمحیطی بوسیلۀ چهار سوگیری فرهنگی؛ تقدیرگرایی، فردگرایی، سلسله مراتبی و مساوات طلبی تبیین میشود و در این میان، بیشترین تأثیر را سوگیری مساواتطلبی داشته است.