فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد روزافزون گردشگری ماجراجویانه در ایران، ضرورت تربیت راهنمایانی حرفه‌ای با شایستگی‌های چندبعدی را بیش‌ازپیش آشکار ساخته است. این پژوهش باهدف طراحی یک مدل آموزش بومی‌سازی شده و مبتنی بر شایستگی برای راهنمایان گردشگری ماجراجویانه در ایران انجام شد. روش‌شناسی کیفی با رویکرد تفسیرگرایانه به کار گرفته شد و داده‌ها از طریق ۲۲ مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته با راهنمایان، مدرسان، کارشناسان و متخصصان حوزه گردشگری گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک بررسی شدند. یافته‌ها چهار بعد اصلی شایستگی‌های موردنیاز را شامل می‌شوند: شایستگی‌های فنی مانند: کمک‌های اولیه، کار با تجهیزات تخصصی و دانش محیطی، شایستگی های بین‌فردی مانند: رهبری، ارتباط مؤثر، و اخلاق حرفه‌ای، شایستگی های فردی مثل: آمادگی جسمی، مدیریت استرس، خلاقیت و هویت حرفه‌ای و شایستگی‌های پایدار که شامل: مسئولیت‌های زیست‌محیطی، فرهنگی و اقتصادی بود. همچنین، مدل سه سطحی آموزش مقدماتی، پیشرفته و حرفه‌ای برای ارتقای تدریجی راهنمایان پیشنهاد شد. روش‌های یادگیری پیشنهادی شامل آموزش میدانی، یادگیری ترکیبی، شبیه‌سازی و منتورینگ بودند. نظام ارزیابی نیز بر پایه عملکرد میدانی، بازخورد گردشگران و صدور گواهینامه‌های چندسطحی طراحی شد. نتایج نشان می‌دهد که مدل پیشنهادی می‌تواند نه‌تنها کیفیت عملکرد راهنمایان را افزایش دهد، بلکه در سطوح خرد، میانی و کلان پیامدهای مثبتی داشته باشد. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع، گامی مهم در جهت حرفه‌ای‌سازی راهنمایی ماجراجویانه در ایران برداشته و می‌تواند مبنای مدل آموزشی آینده قرار گیرد.