فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش، مطالعه و جستجو در پاسخ از چیستی و چگونگی روش‌های کلی و ساختارهای اصلی ترسیم تزئینات هندسی است. ساختارهایی که نه تنها پدیدآورندة تزئینات هندسی هستند، بلکه سامان دهندة بسیاری از تزئینات به‌ظاهر غیرهندسی اما تکرار شونده‌ای‌ می‌باشند که نیازمند گسترده شدن در سطح آثار هنری است. فرض پژوهش وجود دو ساختار اصلیِ ترسیمی، علی‌رغم مجموعه‌های بسیار متنوع و گسترده از نقوش هندسی است، که با همة گونه‌ گونه بودنشان قابل دسته‌بندی در این ساختارهای اصلی هستند. شیوة پژوهش توصیفی- تحلیلی و بر اساس مطالعات و داده‌های کتابخانه‌ای و همچنین استخراج و پیاده‌سازی نقوش و جستجوی شیوة ترسیم آن‌هاست. بر اساس یافته‌های پژوهش دو ساختار اصلیِ ترسیم در نقوش هندسی، "شبکه" یا "جدول" در یک سو، و شیوة "پرگاری" در سوی دیگر است. هرچند در پاره‌ای موارد هر دو ساختار، به ویژه ساختار پرگاری، خود نیز به‌عنوان تزئینی مهم و اصلی مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما در غالب موارد این دو، به‌عنوان زیر نقش اصلی عمل نموده و برپایة آن‌ها نقوشی متنوع و متفاوت ترسیم گردیده است. سعی این پژوهش بر آن است تا معرفی، تحلیل و جستجوی تشابهات و تفاوت‌های این دوساختار، بر اساس نمونه‌های اجرا شده، ارائه گردد. این نمونه‌ها همگی از تزئینات معماری قرون دوم تا ششم هجری انتخاب شده است. اهمیت تبیین این ساختارها به دلیل آن است که هر کدام از این شیوه‌ها، در بستر تاریخی ویژه‌ای شکل‌گرفته و مورد استفاده بوده‌اند، که تحلیل چیستی و چگونگی شکل یافتن آن‌ها و دلایل اهمیتشان، نیازمند شناخت دقیقِ ساختار ترسیمی آن‌ها در گام نخست است.