ارائه چارچوب شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی با رویکرد فراترکیب

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.30473/arsm.2025.72454.3918
چکیده

امروزه شمولیت اجتماعی از مولفه­های حیاتی ورزش همگانی به شمار می­رود و ترویج آن به مسئله­ای مهم برای سیاست­گذاران ملی و سازمان­های ورزشی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مفاهیم و مقولات چارچوب شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی  و با استفاده از روش کیفی فراترکیب انجام شده است. بدین منظور پس از جستجوی منابع مرتبط با حوزه شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی، 399 منبع اولیه یافت شد و از میان آن‌ها تعداد 35 منبع انتخاب و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از فراترکیب مطالعات حوزه شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی در 4 مقوله اصلی شمولیت فضایی، عملکردی، ارتباطی و قدرت طبقه­بندی و چارچوب شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی ارائه شد. براساس این چارچوب شمولیت اجتماعی در ورزش همگانی شامل دو مرحله است؛ در اولین مرحله فاصله‌های اجتماعی و اقتصادی از بین می­رود و نزدیکی (شمولیت فضایی) از طریق گسترش مسیرهای در دسترس به وسیله مؤلفه‌های اقتصادی، محیط فیزیکی و اجتماعی-فرهنگی ایجاد می‌شود. بر این اساس مرحله اول، نقطه ورود به شمولیت اجتماعی و بسیار ضروری است. مرحله دوم نیز برای شمولیت اجتماعی کامل لازم است؛ که این مرحله شامل ابعاد قدرت، عملکردی و ارتباطی شمولیت اجتماعی است که با توسعه شمولیت اجتماعی به هم پیوسته و ترکیب می­شوند. چارچوب ارائه شده هم فرایندهای دگرگون‌کننده و هم چند بعدی را نشان می‌دهد که به غیرشرکت‌کننده‌های طرد‌ شده کمک می‌کند تا در ورزش همگانی شرکت کنند و شرکت‌کنندگان را نیز تشویق می‌کند تا به‌طور کامل‌تری درگیر شوند و از مزایای بیشتری بهره ببرند.