مقایسۀ برخی خصوصیات فیزیولوژیکی دو گونۀ اکالیپتوس و لیلکی تحت تنش نانوذرات سولفید کادمیم
نویسندگان
1 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد
2 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد
3 دانشیار گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد
4 استادیار گروه نانوفناوری پزشکی، دانشکدۀ پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی یزد
doi
10.22059/jne.2017.208328.1193چکیده
در این پژوهش پاسخ فیزیولوژیک دو گونۀ درختی لیلکی و اکالیپتوس تحت تأثیر نانوذرات سولفید کادمیم مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا نهالهای یکساله از دو گونه در شرایط یکسان تولید شد. طرحی در قالب طرح بلوکهای کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه اجرا و نانوذرات سولفید کادمیم با دو غلظت 20 و 80 میلیگرم در کنار تیمار شاهد مورد استفاده قرار گرفت. پس از 30 روز نمونههای لازم از هردو گیاه برای انجام آزمایشات برداشت و به آزمایشگاه منتقل شد. در آزمایشگاه مقدار پرولین، قندهای محلول، کلروفیل و مالون دی-آلدهید و همچنین مقدار کادمیم جذب شده در ریشه و اندام هوایی برای تمام نهالها مورد اندازهگیری قرار گرفت. برای بررسی اختلافات از آزمون تجزیۀ واریانس و برای مقایسۀ میانگینها از آزمون دانکن استفاده شد. نتایج نشان داد که تجمع نانوذرات در ریشهها به طور کلی بیشتر از اندام هوایی است. همچنین گونۀ اکالیپتوس مقادیر بیشتری از نانوذرات را جذب نمود. با افزایش مقدار نانوذرات سولفید کادمیم، در مقدار پرولین و قند هر دو گیاه تغییرات معنیداری دیده شد اما افزایش مقدار نانوذره اثر معنیداری در مقدار مالون دیآلدئید نداشت. مقدار کلروفیل با افزایش غلظت نانوذره در گونۀ لیلکی افزایش و در گونۀ اکالیپتوس کاهش نشان داد. بهطورکلی نانوذره سولفید کادمیم در غلظتهای مورد مطالعه و تحت شرایط آزمایش حاضر، تأثیر منفی زیادی بر گیاه لیلکی نداشته و کاهش مقدار قند و پرولین نیز در این گونه، به احتمال زیاد به دلیل اثر نانوذره در ایجاد تنش خشکی بوده است. در واقع نانوذرات به طور غیرمستقیم باعث کاهش قند و پرولین گیاه شدهاند. این درحالی است که در گیاه اکالیپتوس افزایش تولید قند و پرولین توسط گیاه به منظور تنظیم اسمزی بوده اگرچه ممکن است در حفاظت گیاه و میزان آنتی اکسیدان نیز نقش داشته باشد.