حریم خصوصی خودرو در حقوق ایران و انگلستان

doi
10.30497/law.2017.2091
چکیده

برخلاف تصور برخی از حقوقدانان، از کلام امام خمینی(ره) و فقها استنباط می‌شود که برای خودرو نیز حریم خصوصی قابل تصور است. با این حال، این حریم ناظر بر جنبه فیزیکی و مادی خودرو است؛ زیرا آن بخش از خودرو که از بیرون قابل رؤیت است، از حیث حریم غیرمادی، مشمول حریم خصوصی نمی‌شود، چرا که در معرض دید عموم قرار دارد و قلمروی محسوب نمی‌گردد که مالک بتواند دیگران را از ورود به آن منع کند. عدم منع ورود، صرفاً مربوط به حریم غیرمادی است و به جنبه فیزیکی خودرو تسری ندارد. عبارت قانون‌گذار در قانون «آمران به معروف و ناهیان از منکر» نیز که مبتنی بر دیدگاه فقها و امام خمینی(ره) است، بر همین معنا دلالت دارد. احترام به حریم خصوصی خودرو ایجاب می‌کند که هرگونه تعرض و هتک حرمت نسبت به آن ممنوع باشد، مگر در مواردی که قانون به‌صراحت اجازه داده است؛ از جمله در بازرسی خودرو به حکم قانون. در این زمینه، مقنن انگلیسی با رویکردی دقیق‌تر و تعیین ضمانت اجرای صریح برای بطلان دلایل نامشروع، نسبت به قانون‌گذار ایرانی که در این خصوص رویکردی مبهم دارد، احترام بیشتری به حریم خصوصی نشان داده است. شکل دیگر تعرض، ورود غیرمجاز به خودرو است که در هر دو کشور حمایت کیفری روشنی از آن به عمل نیامده و همچنین رهگیری خودرو از طریق نصب ردیاب نیز از منظر حقوقی نقض حریم خصوصی به شمار نمی‌آید.