بررسی تغییرات پوشش گیاهی حوزه تالاب آلماگل نسبت به برخی از عوامل محیطی

نویسندگان

1 استاد گروه زیست شناسی، دانشکدۀ علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان

2 دانشیار گروه مرتعداری، دانشکدۀ مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد زیست شناسی، دانشکدۀ علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان

doi
10.22059/jne.2017.63856
چکیده

تخریب زمین در اکوسیستم­های خشک و نیمه­خشک به عنوان یکی از مشکلات عمدۀ زیست محیطی در قرن بیست و یکم است که بر جمعیت جهان اثرگذار است. هدف از این پژوهش، بررسی روابط پوشش گیاهی با خصوصیات خاک و تعیین مهم­ترین عوامل محیطی مؤثر در تفکیک تیپ‎های رویشی اراضی اطراف تالاب آلماگل است. نمونه­برداری به روش سیستماتیک ‐ تصادفی انجام شد. برای تعیین همبستگی عوامل محیطی با پوشش گیاهی و در ارتباط با ویژگی­های محیطی از آنالیز تطبیق متعارفی و برای رج­بندی تیپ­های رویشی از آنالیز خوشه­ای با استفاده از نرم افزار CANOCO وPC – ord  استفاده شد. نتایج آنالیز خوشه­ای در 50 درصد تشابه هفت گروه گیاهی به­دست آمد و نتایج آنالیز تطبیق متعارفی نشان می­دهد که گیاهان پاسخ متفاوتی به عوامل محیطی می­دهند؛ به­طوری­که گرو­ه­های گیاهی تشکیل دهنده اجتماعات گیاهی از عوامل محیطی یکسانی متاثر می­شوند. رستنی­های رطوبت پسند و رطوبت گریز کاملا از هم مجزا شده است. رطوبت پسند­ها شامل : Rumex acctatus، رطوبت گریز­ها شامل: Artemisia siberi, Hordeum morinum اجتماعات در دامنه­ها و در ارتفاع شامل: Salsola turcomaniea, Phalaris minor اجتماعات شور پسند شامل:Salicornia europae, Salsola aurontiaceae  اجتماعات غیر­شور:  Plantago cornopus, Juncus inflexus را شامل می­شود. نتایج این تحقیق نشان داد که عوامل محیطی بر استقرار و پراکنش موزاییکی جوامع گیاهی مؤثر است و مهم­ترین عوامل موثر بر تفکیک جوامع گیاهی اسیدیته و شوری خاک هستند.