پترولوژی و ژئوشیمی سنگ های آتشفشانی جوان مناطق کوه سیاه و طهمورث کردستان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

doi
10.22084/nfag.2019.18149.1355
چکیده

در شمال خاوری سنندج، در پهنه­ی ساختاری سنندج – سیرجان، سنگ­های آتشفشانی کواترنری کوه سیاه و طهمورث، رخنمون دارند. از فنوکریست­های این سنگ­ها می­توان به اولیوین و کلینوپیروکسن اشاره کرد. این سنگ­های متاآلومینوس ترکیبی از بازالت، تراکی­بازالت و بازالت هاوائیت داشته و سرشتی شوشونیتی و آلکالن دارند. محیط تکتونیکی پیدایش این سنگ­ها درون­صفحه­­­ای ارزیابی شده است. بر اساس مطالعات ژئوشیمی ذوب در محدوده­ی گارنت – اسپینل لرزولیت، انجام گرفته اسـت. این سـنگ­های بازیک، از عـناصر LILE غنی­شدگی داشته و مقادیر کمتری از عناصر HFSE داشته اند. عناصر LREE نیز دارای فراوانی بیش­تری از عناصر HREE هستند. غنی‌شدگی ازLREE  را می‌توان به تأثیر تحولات ماگمایی (عمق زیاد و درصد ذوب بخشی کم) و محیط تکتونیکی تشکیل این سنگ­ها، نسبت داد. تهی­شدگی قابل­توجه از HREE را می‌توان به باقی ماندن گارنت در فاز تفاله و عدم مشارکت این کانی در فرایند تولید مذاب مرتبط دانست.این آلکالی بازالت­ها از نوع غنی از نئوبیوم بوده و با مختصات معرفی شده برای آن­ها از قبیل Sr/Y>25، La/Yb>14 و Rb/Sr و Yb اندک، همخوانی دارند.لیکن برای اثبات این نکته نیاز به تحقیقات ایزوتوپی وجود دارد.