بررسی وضعیت بوم‌شناختی نواحی لانه گزینی کفتار راه‌راه (Hyaena hyaena) در منطقۀ حفاظت‌شدۀ هفتاد قله اراک با استفاده از روش آنتروپی بیشینه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زیستگاه و تنوع‌ زیستی، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه گیلان

2 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکدۀ منابع‌طبیعی، دانشگاه گیلان

3 دانشجوی دکتری ارزیابی محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی، دانشگاه ملایر

doi
10.22059/jne.2017.141708.1091
چکیده

لانه­ها به عنوان یک پناهگاه سودمند، در توسعۀ رفتار اجتماعی توله­ها نقش دارند. اگرچه حرکت و جابه­جایی در بین لانه­ها یک هزینۀ اجتماعی در گوشت­خواران محسوب می­شود ولی این هزینه، با سود حاصل از شناخت قلمرو جبران می­شود. کفتار­ها برای پناه گرفتن در طول روز، زادآوری و پرورش نوزادان و استراحت دائمی از لانه­ها استفاده می­کنند. به‌منظور مشخص شدن وضعیت بوم­شناختی نواحی لانه گزینی کفتار راه‌راه (Hyaena hyaena) در منطقۀ حفاظت‌شدۀ هفتاد قله اراک، از روش آنتروپی بیشینه (MaxEnt) استفاده شد. بدین منظور، از 30 نقطه لانه و تعداد یازده متغیر تأثیرگذار استفاده شد. مدل 10 بار تکرار و نقشۀ میانگین پیش‌بینی، به‌عنوان نقشۀ پیش‌بینی کننده انتخاب شد. اعتبار سنجی مدل با استفاده از رویکرد آماری ROC انجام گرفت. نتایج نشان داد که مدل پیش‌بینی مناطق لانه گزینی گونه، موفق بوده است (76/0AUC=) و مدل در تمام حد آستانه­ها دارای تفاوت معناداری با مدل تصادفی است (001/0P-value<). براساس نتایج حاصل از حساسیت­سنجی، متغیر­های کاربری اراضی (مرتع‌داری)، ارتفاع، شیب و تیپ‌­های ژئومورفولوژی منطقه بیشترین تأثیر را در لانه گزینی کفتار داشته‌اند. لانۀ مطلوب برای این گونه در زیستگاه مذکور، تیپ­های پوشش گیاهی (Artemisia aucheri، Astragalus spp، barbataStipa ) و مناطقی با جنس سنگ آهکی، خاک شنی کم‌عمق، جهت­های شرقی و جنوب غربی با متوسط شیب 22% قابل‌تعریف است. نتایج این تحلیل نشان داد که با توجه به اهمیت لانه بر بقا جاندار شناسایی پارامتر­های مهم در لانه گزینی ، درک بهتری از وضعیت گونه را به محقق می­دهد، که می­تواند در درک بهتر آشیان اکولوژیک گونه مؤثر باشد.