بررسی وضعیت بومشناختی نواحی لانه گزینی کفتار راهراه (Hyaena hyaena) در منطقۀ حفاظتشدۀ هفتاد قله اراک با استفاده از روش آنتروپی بیشینه
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد زیستگاه و تنوع زیستی، دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه گیلان
2 استادیار گروه محیطزیست، دانشکدۀ منابعطبیعی، دانشگاه گیلان
3 دانشجوی دکتری ارزیابی محیطزیست، دانشکده منابعطبیعی، دانشگاه ملایر
doi
10.22059/jne.2017.141708.1091چکیده
لانهها به عنوان یک پناهگاه سودمند، در توسعۀ رفتار اجتماعی تولهها نقش دارند. اگرچه حرکت و جابهجایی در بین لانهها یک هزینۀ اجتماعی در گوشتخواران محسوب میشود ولی این هزینه، با سود حاصل از شناخت قلمرو جبران میشود. کفتارها برای پناه گرفتن در طول روز، زادآوری و پرورش نوزادان و استراحت دائمی از لانهها استفاده میکنند. بهمنظور مشخص شدن وضعیت بومشناختی نواحی لانه گزینی کفتار راهراه (Hyaena hyaena) در منطقۀ حفاظتشدۀ هفتاد قله اراک، از روش آنتروپی بیشینه (MaxEnt) استفاده شد. بدین منظور، از 30 نقطه لانه و تعداد یازده متغیر تأثیرگذار استفاده شد. مدل 10 بار تکرار و نقشۀ میانگین پیشبینی، بهعنوان نقشۀ پیشبینی کننده انتخاب شد. اعتبار سنجی مدل با استفاده از رویکرد آماری ROC انجام گرفت. نتایج نشان داد که مدل پیشبینی مناطق لانه گزینی گونه، موفق بوده است (76/0AUC=) و مدل در تمام حد آستانهها دارای تفاوت معناداری با مدل تصادفی است (001/0P-value<). براساس نتایج حاصل از حساسیتسنجی، متغیرهای کاربری اراضی (مرتعداری)، ارتفاع، شیب و تیپهای ژئومورفولوژی منطقه بیشترین تأثیر را در لانه گزینی کفتار داشتهاند. لانۀ مطلوب برای این گونه در زیستگاه مذکور، تیپهای پوشش گیاهی (Artemisia aucheri، Astragalus spp، barbataStipa ) و مناطقی با جنس سنگ آهکی، خاک شنی کمعمق، جهتهای شرقی و جنوب غربی با متوسط شیب 22% قابلتعریف است. نتایج این تحلیل نشان داد که با توجه به اهمیت لانه بر بقا جاندار شناسایی پارامترهای مهم در لانه گزینی ، درک بهتری از وضعیت گونه را به محقق میدهد، که میتواند در درک بهتر آشیان اکولوژیک گونه مؤثر باشد.