ضمانت اجرای بیع عین مرهون: مطالعهای در فقه تطبیقی
نویسندگان
1
2
3
doi
10.30497/law.2016.1838چکیده
اندیشه عدم نفوذ بیع عین مرهون در فقه، اندیشهای مشهور است؛ بااینحال، بررسی دقیقتر متون فقهی نشان میدهد که فقیهان راهحلهای متعددی برای تبیین وضعیت بیع مال مرهون ارائه کردهاند. راهحل نخست، بطلان بیع است؛ بر اساس این دیدگاه، بیع عین مرهون بهکلی باطل و بیاثر است. راهحل دوم، عدم نفوذ بیع است؛ اما در میان طرفداران این نظر، درباره سرنوشت حق مرتهن در صورت اجازه اختلافنظر وجود دارد: گروهی حق مرتهن را بر عین مرهون باقی میدانند، گروهی دیگر معتقدند اجازه سبب سقوط حق مرتهن میشود، و گروه سومی بر این باورند که حق مرتهن بر ثمن (بدل عین مرهون) منتقل میشود. راهحل سوم، عدم قابلیت استناد عقد در برابر مرتهن است که در واقع از فروع نظریه عدم نفوذ به شمار میآید. در مقابل، برخی فقیهان بیع عین مرهون را صحیح میدانند؛ در میان آنان نیز گروهی حق مرتهن را همچنان بر عین مرهون باقی میدانند، در حالیکه گروهی اندک حق او را بر ثمن مستقر میدانند. این مقاله به بررسی و تحلیل این دیدگاههای گوناگون در مکاتب مختلف فقهی میپردازد.
