شایستگی‌های مورد نیاز معلمان ریاضی کارآمد: از دیدگاه‌ دانشجو-معلمان رشته آموزش ریاضی

نویسندگان

1 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

2 دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22034/cipj.2025.64470.1189
چکیده

با توجه به اهمیت یادگیری درس ریاضی و توسعه تفکر ریاضیاتی در دانش‌آموزان دوره متوسطه، نقش معلم ریاضی به عنوان یک عامل کلیدی در این فرآیند غیرقابل انکار است. هدف این تحقیق، شناسایی شایستگی‌های عمومی، تخصصی و حرفه‌ای مورد نیاز معلمان ریاضی کارآمد دوره متوسطه از دیدگاه دانشجو-معلمان رشته آموزش ریاضی است.این پژوهش به شیوه پژوهش کیفی، به روش پدیدارشناسی با جامعه پژوهشی دانشجو-معلمان سال آخر رشته آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان شهر تبریز در سال تحصیلی 1403-1402 است. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند انتخاب گردیدند و حجم آن با توجه به ماهیت پژوهش کیفی تا اشباع داده‌ها (31 نفر) ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختارمند گرد‌آوری گردید و با استفاده از روش پیشنهادی اسمیت (1995) تجزیه و تحلیل شد. برای ارزیابی اعتبار داده‌های پژوهش، از روش‌های برقراری ارتباط مناسب و جلب اعتماد، بازبینی مداوم داده‌ها، بررسی کفایت داده‌ها، مرور مضامین با مشارکت‌کنندگان و بررسی همکار استفاده گردید.چهار مضمون اصلی شامل تخصص‌ها و مهارت‌های علمی، مهارت‌های تدریس و یادگیری، توانمندی‌های اجتماعی و ارتباطی، و ویژگی‌های رفتاری و شخصیتی استخراج شد. مضامین فرعی این پژوهش نشان‌دهنده اهمیت تسلط به دانش تخصصی و به‌روز، آشنایی با فناوری‌های نوین آموزشی، شناخت بدفهمی‌های دانش‌آموزان و روش‌های رفع آن‌ها، مهارت‌های ارتباطی قوی، توجه به تفاوت‌های فردی، و ایجاد فضای حمایتی و انگیزشی در تدریس است.معلمان ریاضی برای ارائه آموزش مؤثر باید ترکیبی از مهارت‌های علمی، ارتباطی، و شخصیتی را داشته باشند و با بهره‌گیری از روش‌های نوین و توسعه حرفه‌ای مداوم، فرآیند یادگیری درس ریاضی را بهبود ببخشند.