مسئولیت پیش‌قراردادی؛ شرایط تحقق و زیان‌های قابل جبران

نویسندگان
doi
10.30497/law.2016.1839
چکیده

از زمانی که طرفین با قصد انعقاد قرارداد با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند تا هنگامی که قرارداد نهایی موردنظر آن‌ها منعقد شود یا از ادامه مذاکرات صرف‌نظر نمایند، دوره پیش‌قراردادی شکل می‌گیرد. در این دوره، طرفین درباره شرایط قرارداد آینده گفت‌وگو کرده و تلاش می‌کنند تا به هدف نهایی یعنی انعقاد قرارداد اصلی دست یابند. بااین‌حال، ممکن است یکی از طرفین در حالی‌که هزینه‌هایی را در این دوره متحمل شده است، با رفتار یک‌جانبه و بدون دلیل موجه از سوی طرف مقابل، با قطع مذاکرات مواجه شود. هرچند اصل آزادی قراردادی مستلزم پذیرش خطرات این دوره از سوی طرفین است، اما در مواردی خاص، زیان‌دیده به دلایل موجه، استحقاق جبران خسارت پیدا می‌کند و طرف مقابل ملزم به جبران زیان او می‌گردد. مسئولیتی که برای جبران این قبیل خسارات ایجاد می‌شود، «مسئولیت پیش‌قراردادی» نام دارد. از آنجا که زیان‌های این دوره غالباً ناشی از اتکای زیان‌بار یکی از طرفین به باور معقول خود نسبت به انعقاد قریب‌الوقوع قرارداد است، این خسارات در زمره «زیان‌های اتکایی» مورد بررسی قرار می‌گیرند. امروزه، مسئولیت پیش‌قراردادی در نظام حقوقی برخی کشورها، از جمله فرانسه، مورد پذیرش و توجه قرار گرفته است.