فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه بزرگنمایی زیستی فلزات سنگین در موجودات از سطوح تروفیک مختلف دریای خزر  بررسی گردید. موجودات فراوان و ساکن در سه منطقۀ آستارا، انزلی و چابکسر مورد بررسی قرار گرفتند. سه گونۀ بی­مهره شامل ماکرو زئو پلانکتون Mnemiposis leidyi، صدف Cerastoderma glucaum ، سخت پوست  Balanus improvisus  و پنج گونۀ ماهی شامل دو گونۀ گاو ماهی کفزی از جنسNeogobius ، گل آذین ماهی Atherina boyeri، شاه کولی Alburnus chalcoides و ماهی سفید Rutilus kutum و پستاندار دریای خزر Phoca caspica موجودات مورد مطالعه را تشکیل دادند. مقادیر ایزوتوپ­های پایدار کربن 13 و نیتروژن  15 در اولین مصرف کنندگان سه منطقه تفاوت معنی­دار نشان دادند. گونۀ فک دارای بالاترین مقدار 15Nδ  و سطح تروفی بود. غلظت بیشتر فلزات در ماکرو زئو پلانکتون، صدف و سخت پوست  اندازه­گیری شده درحالی­که در عضلۀ ماهیان و فک در حد سنجش دستگاه نبود. بیشترین غلظت کبالت و نیکل در صدف و  بیشترین غلظت روی، استرانسیوم و منگنز در سخت پوست سنجش گردید. ضریب همبستگی منفی بین غلظت بیشتر فلزات و سطح تروفی که بیانگر عدم بزرگنمایی زیستی فلزات در زنجیرۀ مورد مطالعه بود، مشاهده شده است. نتایج ارزیابی­ها نشان داد که مقدار شاخص آلودگی فلزات (MPI) در منطقۀ انزلی بیشتر از مناطق آستارا و چابکسر بوده است. نتایج این بررسی ضمن آنکه توانایی برخی گونه­ها را به­عنوان شاخص زیستی در سطح منطقه­ای و بین­المللی نشان داده، امکان مقایسۀ میزان آلودگی دریای خزر را نسبت به بسیاری از نقاط دنیا فراهم نموده است.