فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بازنمایی جانوران در آثار هنر ایران از دیرباز جایگاه ارزنده‌ای داشته‌، به‌طوری‌که بعد از اسلام نیز باوجود محدودیت‌‌ها، به نحوی مبتکرانه در ساخت و تزیین اشیاء به حیات خود ادامه داده است. یکی از زمینه‌های درخشان بازنمایی جانوری، فلزکاری عصر سلجوقی در منطقۀ خراسان بوده که به دلیل تنوع گونه‌های جانوری و بازنمایی خلاقانۀ آن‌ها، بسیار چشمگیر است. این پژوهش با هدف شناسایی تنوع بازنمایی جانوران در ظروف فلزی خراسان انجام شده است. روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و تمام نمونه‌های در دسترس، مدنظر قرار داشته است. نتایج پژوهش چهار نوع بازنمایی جانوری را نشان می‌دهد: 1. تصویرسازی‌های جانوری: نگاره‌هایی هستند که با فنون مختلف بر قسمت‌های مختلف ظروف ترسیم شده‌اند. 2. نقش برجسته‌های جانوری: برجسته‌‌سازی جانوران به‌ویژه هارپی، شیر، شاهین، عقاب و اسب بر بدنۀ برخی از ظروف است. 3. متعلقات جانوری: اجزاء جانورسانی که به فرم دسته، پایه، در، قفل و آبریز ظروف درآمده یا به آن‌ها متصل شده‌اند. 4. ظروف جانوری: ظروفی که به فرم اندام یک جانور طراحی شده‌اند. همچنین، نتایج نشان می‌دهد شناسایی دقیق برخی از گونه‌های جانوری امکان‌پذیر نیست. بنابراین، نام جانورانی که تا حدودی قابل‌شناسایی بوده‌اند هم آورده شده‌ است. جانوران واقعی شامل شیر، گربه، سیاه‌گوش، یوزپلنگ، گاو، بز، خرگوش، سگ شکاری، روباه، شتر، اسب، آهو، گوزن، غاز، اردک، کبوتر، خروس، قرقاول، طاووس، عقاب، شاهین، ماهی، خرچنگ و عقرب و جانوران افسانه‌ای شامل هارپی، ابوالهول، شیردال و اژدهاست.