فایده نگری و صداقت: ارزیابی نقد ویلیامز بر فایده نگری
doi
10.22034/jpiut.2020.8435چکیده
یکی از نقدهایی که فایدهنگری را با چالش مهمی مواجه ساخته است نقدی است از جانب برنارد ویلیامز بر این اساس که فایدهنگری، در جهتِ تحصیلِ خیرِ بیشتر، افراد را از علایق و طرحهای شخصیشان بیگانه میسازد. به اعتقاد او، فایدهنگری با تکیه بر مسؤولیت سلبی که از ذاتیات پیامدنگری است، که صرفا به وضع امورِ موجود در عالم میاندیشد، مستلزم آن است که شخص از نگرشها و طرحهایی که هویت او را میسازند بیگانه شود، و صداقتاش را، که به لحاظ اخلاقی بسیار مهم است، از دست بدهد. این مقاله به تحلیل و بازنگری نقد ویلیامز نسبت به مسؤولیت سلبی میپردازد، و نشان میدهد که مسؤولیت سلبی تنها اقتضاءِ پیامدنگری نیست، بلکه اقتضاء تعقیب یک طرح و برنامهی شخصی هم میتواند باشد؛ و ربط آن را با تهدیدِ صداقت از چند جهت مورد تردید قرار میدهد. همچنین مبنایی را که برآن اساس ویلیامز فایدهنگری را موجب بیگانگی ما از احساسات اخلاقیمان میداند زیر سؤال میبرد. سپس، با طرح بعضی اعتراضات به نگرش ویلیامز و پاسخ به آنها، به بحث در بارة اهمیتِ صداقت و جایگاه آن به لحاظ اخلاقی میپردازد؛ ودر آخر، لزوم سازگار شدنِ دیدگاه اخلاقی با طرحهای عمیق شخصی به منظور حفظ صداقت را بررسی میکند.