ماهیت حقوقی پرداخت در پول الکترونیک

doi
10.30497/law.2015.1768
چکیده

پول الکترونیک نوعی ابزار پرداخت الکترونیکی است که تقریباً تمامی کارکردهای پول فیزیکی را داراست و درعین‌حال، بسیاری از معایب پول فیزیکی را نیز ندارد. هرچند پول الکترونیک شباهت‌های فراوانی با پول فیزیکی دارد، اما درباره ماهیت آن همچنان چالش‌های متعددی وجود دارد. در تبادلات روزمره مالی میان اشخاص، معمولاً از اسناد تجاری، پول‌های فیزیکی مانند اسکناس و سکه، یا پول الکترونیک استفاده می‌شود. در پرداخت از طریق پول فیزیکی، در صورتی که پرداخت به‌منظور ایفای تعهد انجام گیرد، تعهد در همان لحظه پرداخت ساقط می‌شود. تشخیص این امر در پرداخت‌های بانکی از طریق پول الکترونیک، مستلزم تبیین ماهیت آن به‌عنوان یک سند پولی یا یک ابزار پرداخت الکترونیک است. اگر پول الکترونیک را سند پولی بدانیم، در لحظه پرداخت تعهد ایفا شده و بانک ناشر هیچ تعهدی در برابر دریافت‌کننده ندارد؛ اما اگر آن را صرفاً ابزار پرداخت بانکی بدانیم، در لحظه استفاده از آن، تعهد ساقط نمی‌شود و بانک ناشر مسئول ایفای تعهد خواهد بود. این تحقیق می‌کوشد با بررسی نظریات مختلف پیرامون پول الکترونیک، نظریه‌ای جامع و مانع ارائه دهد تا بتوان به پرسش‌های مرتبط با ماهیت و آثار حقوقی آن پاسخ گفت.