فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسائل چالش‌برانگیز برای زوجین جوان در عصر حاضر، که گاه به بروز اختلافات عمیق میان آنان منجر می‌شود، موضوع داشتن یا نداشتن فرزند است. پرسشی که از نظر حقوقی مطرح می‌شود آن است که آیا فرزندآوری از آثار نکاح محسوب می‌شود، به‌گونه‌ای که هر ازدواجی این اثر را به دنبال دارد، یا آنکه نکاح به خودی خود چنین اثری ندارد مگر اینکه شرط استیلاد در ضمن عقد نکاح درج شده باشد؟ در این زمینه دو نظریه وجود دارد: نخست، اینکه فرزندآوری از آثار نکاح است و در صورتی که زوجین قصد فرزندآوری نداشته باشند، باید شرط عدم استیلاد را به‌طور صریح یا ضمنی در ضمن عقد ذکر کنند؛ و دوم، اینکه نکاح به خودی خود اثری در خصوص فرزندآوری ندارد مگر آنکه طرفین شرط استیلاد را صریحاً یا ضمناً در ضمن عقد بگنجانند. مقاله حاضر با رویکردی فقهی و حقوقی در پی اثبات این دیدگاه است که اگرچه عقد نکاح به خودی خود اثری مستقیم در خصوص فرزندآوری ندارد، اما هر نکاحی به‌صورت شرط ارتکازی، مشروط به استیلاد است؛ به بیان دیگر، استیلاد نیاز به تصریح در عقد ندارد، بلکه عرفاً در ارتکاز طرفین عقد نکاح، شرط فرزندآوری وجود دارد، مگر آنکه صریحاً یا ضمناً شرط عدم استیلاد شده باشد.