تحلیل حقوقی قراردادهای مشارکت در تولید در صنایع بالادستی نفت و گاز و قابلیت اعمال آن در حقوق ایران

doi
10.30497/law.2015.1771
چکیده

تاریخچه صنعت نفت بیان‌گر آن است که کشورهای میزبان پس از تجربیات تلخ در نظام امتیازی سنتی و تحولات بین‌المللی در اواسط قرن بیستم، به نظام نوین سرمایه‌گذاری نفتی روی آوردند که با چارچوب قراردادهای مشارکت در تولید شناخته شده است. گفته می‌شود علت استقبال از این الگوی قراردادی، در ابتدا احترام آن به اصل حاکمیت کشورها بر منابع طبیعی و سپس انعطاف‌پذیری و جذابیت در مؤلفه‌های مالی آن است. در این میان، کشور ایران به‌رغم گذشت سال‌ها از انقلاب اسلامی، بر به‌کارگیری انحصاری قرارداد بیع متقابل تأکید داشته و همچنان نسبت به قرارداد مشارکت در تولید با دیده تردید می‌نگرد. گفته می‌شود علت این امر، نادیده گرفتن حاکمیت کشور بر منابع نفتی و الزامات قانونی است. مقاله حاضر تلاش نموده است تا ضمن تحلیل حقوقی ارکان حاکمیتی و مالی الگوی مشارکت در تولید، مطلوبیت آن را روشن ساخته و سپس با بررسی مواضع قوانین حوزه نفت و گاز ایران، قابلیت اجرای این قراردادها را تبیین و پیشنهادات لازم را ارائه دهد.