مدل‌سازی شرایط حذف اکسیژن مورد نیاز شیمیایی فاضلاب لبنیاتی با استفاده از نانو‌ذرات اکسید مس

نویسندگان

1 دکترای بهداشت محیط، سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه کشاورزی، دانشکده فنی-مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22038/jreh.2024.25288
چکیده

زمینه و هدف: مدیریت، کنترل و تصفیه‌ی فاضلاب‌های صنعتی به لحاظ زیست‌محیطی و حفظ آب‌های زیرزمینی یک ضرورت به‌شمار می‌رود. استفاده از روش‌هایی علمی و جدید که در عین‌حال فاقد پیچیدگی‌های فنی سامانه‌های پیشرفته‌ی تصفیه نیز باشند، امکان‌سنجی می‌گردند. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه‌ی تجربی با رویکرد کاربردی در مقیاس آزمایشگاهی بوده که در یک سیستم ناپیوسته انجام شد. حجم نمونه‌ی کل و تعداد آزمایش‌ها با استفاده از روش سطح پاسخ از نوع طرح مرکب مرکزی تعیین گردید و اثر چهار عامل (pH، دوز نانوذرات، زمان تماس و شدت امواج فراصوت) همگی در سه سطح، در فرآیند‌ سونوکاتالیستی با استفاده از نانوذرات اکسید مس برای حذف  CODفاضلاب لبنیاتی مورد بررسی قرار گرفت و شرایط بهینه‌ی‌ حذف و مدل آنالیز واریانس گزارش گردید. یافته‌ها: مقایسه بین راندمان تجربی و پیش‌بینی‌شده حذف اکسیژن مورد نیاز شیمیا‌یی طی فرایند سونوکاتالیستی نشان داد مدل آنالیز واریانس برازش خوبی به داده‌ها داشته ‌است و مقادیر بهینه‌ی پیش‌بینی‌شده متغیرها برای دستیابی به بالاترین راندمان حذفCOD  به ترتیب برای pH، دوز نانوذره، زمان تماس و شدت امواج فراصوت، 10/59، 0/05گرم، 60 دقیقه و 84/89کیلوهرتز به‌دست آمد.نتیجه‌گیری: روش طراحی آزمایش سطح-پاسخ، روشی کارآمد در کم کردن هزینه‌ها و آزمایش‌ها می‌باشد. بررسی اثرات متقابل متغیر‌ها می‌تواند ما را در درک بهتری از اثر متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته یاری کند. انجام چنین مطالعاتی که جدیدترین روش‌های علمی را در تصفیه ی پساب‌های صنعتی مورد بررسی قرار می‌دهد، بهترین راه‌حل برای دستیابی به دانش روز و کاهش خسارات زیست‌محیطی است.