تدوین بسته مداخله روان‌شناختی برای بیماران مبتلا به ایدز و تعیین اثربخشی بسته درمانی تدوین شده در کاهش آسیب‌های روان‌شناختی واکنشی افراد مبتلا به ایدز

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

2 گروه روان‌شناسی سلامت، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیزه کیش، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.18895
چکیده

مقدمه و هدف: بیماری ایدز برای فرد مبتلا آسیب‌های روان‌شناختی و هیجانی زیادی را ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته مداخله روان‌شناختی برای بیماران مبتلا به ایدز و تعیین اثربخشی بسته درمانی تدوین شده در کاهش آسیب‌های روان‌شناختی واکنشی افراد مبتلا به ایدز انجام شد.مواد و روش‌ها: روش پژوهش، رویکرد آمیخته از نوع اکتشافی – توالی‌سازی بود. در مرحله کیفی، جهت تدوین بسته مداخله روان‌شناختی ابتدا مصاحبه‌ای بر روی 7 نفر از افراد مبتلا به ایدز انجام گرفت، سپس جهت تعیین میزان اعتبار، مفاهیم استخراج شده در اختیار 3 نفر از متخصصان با تجربه قرار گرفت. بسته مداخلاتی در چارچوب روان‌درمانی یکپارچه‌نگر و چهار عامل مشترک (رابطه درمانی، امید و انتظار درمان، آگاهی‌افزایی و نظم‌بخشی به رفتار) تدوین شد. در قسمت کمی، روش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل افراد مبتلا به ایدزشهر تهران در سه ماهه پاییز 1398 بود. در این پژوهش، 32 نفر از بین زنان و مردان مبتلا به ایدز، به صورت هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه (16n1=n2=)، به صورت تصادفی جایگزین شدند. ابزار پژوهش، چک لیست نشانه‌های اختلالات روانی (SCL90) بود. مداخله روان‌درمانی تدوین شده طی 12 جلسه هفتگی در گروه آزمایش برگزار گردید و گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس توسط نرم‌افزار آماری SPSS23 تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد، پروتکل درمانی در کاهش آسیب‌های روان‌شناختی واکنشی از جمله پرخاشگری، وسواس فکری/ عملی، حساسیت در روابط بین‌فردی و علایم فوبیا تاثیر معنی‌داری دارد (001/0>p).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، به نظر می‌رسد مداخله درمانی تدوین شده، می‌تواند در کاهش آسیب‌های روان‌شناختی واکنشی افراد مبتلا به ایدز مفید و اثربخش باشد.