فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حسن نیت به‌معنای انجام وظایف به‌صورت صادقانه، منصفانه و معقول است؛ به‌گونه‌ای که دو طرف قرارداد یا اشخاص ثالث مرتبط با قرارداد از یکدیگر انتظار دارند، همراه با اهتمام به رعایت حقوق و منافع دیگران و دوری از هرگونه سوءنیت و فریب‌کاری. مفاهیم فرافقهی صداقت، عدالت، انصاف و قواعد فقهی چون اصل لزوم در عقود، لاضرر، احسان و اصل صحت، از مبانی اصل حسن نیت در منابع اسلامی به‌شمار می‌آیند. بنابراین، شارع مقدس حسن نیت را در حمل افعال و رفتار مسلمین بر صحت امر مسلم می‌داند و در «اوفوا بالعقود» بر آن تأکید می‌ورزد و در بسیاری از موارد به‌صورت سلبی، مانند نهی از غش، غرر و تدلیس و به‌طور کلی نهی از فریب و خدعه، به بیان مصادیق حسن نیت اهتمام دارد. ازاین‌رو، با عنایت به اینکه فقه امامیه منبع اصلی حقوق ایران است، قانون‌گذار می‌تواند با الهام از آموزه‌های فقهی و اخلاقی نسبت به وضع ماده قانونی در زمینه شناسایی اصل حسن نیت به‌روشنی اقدام نماید. در این نوشتار، به‌اختصار به برخی از رهیافت‌های اصل حسن نیت در عقد بیع و عقد وکالت اشاره شده است.