بررسی شاخص مطلوبیت زیستگاه سگ‌ماهی جویباری سفیدرود (Oxynoemacheilus bergianus) در رودخانه طالقان (حوضه رودخانه سفیدرود: استان البرز)

نویسندگان

1 گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دا. تهران- بیولوژی و اکولوژی ماهی

doi
10.22059/jne.2017.113784.818
چکیده

مطالعه شاخص‌های مطلوبیت ویژگی‌های زیستگاهی در ارائه توصیفی دقیق از ویژگی‌های زیستگاه یک گونه نقش بسزایی دارد. از این‌رو این مطالعه با هدف بررسی ویژگی‌های زیستگاهی و شاخص مطلوبیت گونه سگ ماهی جویباری (Oxynoemacheilus bergianus) در محدوده پراکنش آن در رودخانه طالقان انجام پذیرفت. برای بررسی ویژگی‌های زیستگاهی این گونه، فراوانی افراد و فاکتورهای زیستگاهی شامل 12 فاکتور ارتفاع از سطح دریا (m)، عمق آب (cm)، عرض رودخانه (m)، شیب (درجه)، سرعت جریان (m/s)، دما (°C)، pH، ضریب هدایت الکتریکی (EC) (Ṥµ)، مواد جامد محلول کل (TDS) (ppm)، قطر متوسط سنگ بستر (cm)، تعداد قطعات سنگ بزرگتر از 25 سانتی‌متر و شاخص سنگ بستر، در 33 ایستگاه از پایین‌دست به سمت بالادست رودخانه طالقان مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که مطلوب‌ترین زیستگاه برای گونه سگ ماهی جویباری در نواحی دارای ارتفاع 1800-1750 متر، عمق 40-10 سانتی‌متر، عرض 24-12 متر، سرعت 2/1-9/0 متر بر ثانیه، شیب 1-5/0 درجه، مقادیر pH برابر8-5/7، دمای 5/15-13 درجه سانتی‌گراد، مقادیر EC 740-630، مقادیر TDS برابر (ppm) 250-200، تعداد سنگ بزرگ (>cm 25) کمتر از 5 عدد در هر کوادرت، قطر متوسط سنگ بستر کمتر از 15 سانتی‌متر و درصد شاخص سنگ بستر برابر 6-4 درصد قرار داشت. وجود این شرایط با شاخص مطلوبیت زیستگاه 524/0 نشان می‌دهد که رودخانه طالقان برای گونه سگ ماهی یک زیستگاه متوسط می‌باشد.