بررسی برخی واکنش‌های فیزیولوژیکی گونه‌های برگ نو و کاج به تنش ریزگردها

نویسندگان

1 ریاست پژوهشکده مناطق خشک و بیابانی دانشگاه یزد

2 مدیر گروه علوم خاک دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد

3 دانشگاه یزد

4 ریاست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد

doi
10.22059/jne.2017.118581.866
چکیده

افزایش ریزگردها در سال‌های اخیر اثرات قابل توجهی روی بسیاری از خصوصیات فیزیولوژی و مورفولوژی گونه‌های گیاهی داشته است. هدف اصلی این مطالعه تعیین تحمل گونه‌های کاج و برگ‌نو به تنش گرد و غبار است. دو گونه کاج و برگ‌نو با سه تکرار در طول یک ماه به ترتیب مقدار غبار ریزشی یک، دو و چهار گرم بر سانتی‌متر مربع با دستگاه شبیه‌ساز غبار به نهال‌های تیمار تزریق شد. پس از پایان هر دوره غباردهی قندمحلول (Kochert)، پرولین (bates) و کلروفیل (Lichtenthalar) نهال‌های تیمار و شاهد اندازه‌گیری شد. از اسکنر میکروسکوپ الکترونیکی برای تعیین موقعیت گرد و غبارها روی سطوح برگ‌های برگ‌نو و کاج استفاده شده است. نتایج اندازه-گیری‌ها نشان داد، قندمحلول و پرولین در دو گونه تغییری نداشته است. علی‌رغم افزایش غبار، مقدار کلروفیل نیز در کاج معنی‌دار نشد اما گیاه برگ‌نو برای جبران کاهش جذب نوری مقدار کلروفیل خود را افزایش داده است. از سوی دیگر برگ‌نو برای پاسخ به تنش ریزگردها قندمحلول و پرولین خود را صرف افزایش تعداد برگ و طول ساقه کرده است. همچنین نتایج نشان می‌دهد بدلیل عدم تأثیر غبار بر کاج، این گیاه برای مناطقی با غلظت بالای غبار پیشنهاد می‌شود.