ارزیابی صلاحیت نظارتی رئیس مجلس شورای اسلامی بر مصوبات دولت

نویسندگان
doi
10.30497/law.2014.1577
چکیده

نظارت یکی از کلیدواژه‌های حقوق عمومی و شرط لازم برای تحقق تمامی اصول دیگر حقوق عمومی، نظیر تفکیک قوا، صیانت از قانون اساسی و قانون‌مداری است. موضوع این مقاله، بررسی و تحلیل یکی از صلاحیت‌های نظارتی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران است که در اصول 85 و 138 قانون اساسی برای رئیس مجلس شورای اسلامی پیش‌بینی شده است. سازوکار اعمال این صلاحیت، مکمل نظارت دیوان عدالت اداری و سازمان بازرسی کل کشور است، اما با الحاقات بعدی قانون، قانون‌گذار به‌تدریج شکل دیگری به آن داده است. پرسش‌هایی که این مقاله در پی پاسخ به آن‌هاست عبارت‌اند از اینکه نظارت رئیس مجلس شورای اسلامی در کدام گروه از نظارت‌های حقوق عمومی قرار می‌گیرد؟ شمول، سازوکارها و آثار این نظارت و نسبت آن با سایر سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران چیست؟ در این نوشتار تلاش شده است نشان داده شود که نظارت رئیس مجلس شورای اسلامی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران فاقد کارایی لازم است و افزون بر آن، در قالب هیچ‌یک از نظارت‌های موجود در حقوق عمومی نمی‌گنجد. به نظر می‌رسد تأمل در جنبه‌های گوناگون این نظارت ضروری است، زیرا وجود آن به‌شکل کنونی انسجام سازوکارهای نظارتی و در نهایت، نظام حقوقی را مختل می‌سازد.