بررسی مولفه‌های غنایی منظومة زیغون‌نامه عاشقی

نویسندگان
doi
چکیده

منظومة زيغون‌نامه، ازشاعری به نام «مسکین محمدبن ابوالخير متخلص به «عاشقی» است و مربوط به قرن هشتم هجری می‌باشد. داستان دربارة رزم و دلاوری محمدحنفیه فرزند امام علی(ع) و دلبستگی و شیدایی او نسبت به دختری به نام زیغون است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد: «عاشقی» در زیغون‌نامه با انتخاب آگاهانۀ محمدحنفیه، چهره‌ای برجسته در روایات شیعی، به‌عنوان قهرمان اصلی، نه‌تنها پاسخی ادبی به نیاز جامعۀ شیعی برای قهرمان‌سازی در غیاب حمایت سیاسی رسمی(پیش از عصر صفوی) بود، بلکه نمادی از تلاش برای تلفیق عناصر هویت ایرانی، اسلامی و شیعی در کوران بحران بود. در این منظومه عشق، دین و حماسه در هم تنیده شده و عواطف و احساسات فردی و عشق در آن برجسته است، هرچند روابط میان عاشق و معشوق نیز در این داستان صرفاً عاشقانه نیست و گویی قصد شاعر از این نظم، فقط توصیف روابط عاشقانه و ایجاد لذت و فراهم آوردن سرگرمی برای مخاطب نبوده و اهداف و نتایج دیگری نیز به دنبال دارد. با توجه به اهمیت این منظومه، این داستان، اهدافی حماسی و غنایی را دنبال می‌کند، عشاق علاوه بر پایبندی به دین و اخلاق، مشتاقانه جویای عشق و وصال هستند. با توجه به اهمیت این موضوعات، بررسی مولفه‌های غنایی در این اثر از اهداف و ضرورت‌های اصلی تحقیق می‌باشد و نگارنده با مطالعة کتابخانه‌ای به بررسی مولفه‌های غنایی، به شیوة توصیفی-تحلیلی همت گماشته است.