مطالعه مقایسه ای تزئینات رباط شرف، رباط ماهی، مقبره ارسلان جاذب و میل ایاز در گستره کالبدی
نویسندگان
1 استادیار گروه مرمت ابنیه ، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری مرمت و احیای ابنیه تاریخی ،دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/daraygah.2021.132378چکیده
گستره کالبدی؛ عرصه ای است برای دسته بندی ویژگی های تزئینی به کاررفته در رباط های ماهی و شرف منسوب به دوره سلجوقی و مقبره ارسلان جاذب و میل ایاز منسوب به دوره غزنوی که شباهت ها و تفاوت های آنها را آشکار می سازد. موقعیت قرارگیری آثار مذکور در مسیرهای مهم ارتباطی، تأثیرپذیری نقوش تزئینی سلجوقی از غزنوی را نشان می دهد. هدف، تحلیل وجوه افتراق و اشتراک و ویژگی های خاص تزیینات رباط ماهی، مقبره ارسلان جاذب، میل ایاز و رباط شرف است. بنابراین ویژگی آرایه ها در تزیینات آثار مذکور چیست و مکان قرارگیری و نقاط افتراق و اشتراک آنها کداماند؟. این پژوهش برای اولین بار روش مطالعه مقایسه ای را درگستره کالبدی برای بحث تزئینات آثار مورد بحث دردوره غزنوی و سلجوقی خراسان در محدوده تاریخی سنگ بست تا سرخس به کار بسته است. جهت انجام پژوهش از روش تاریخی و مقایسه بهره برده شده و جمع آوری داده ها با استفاده از مشاهدات میدانی، مطالعات کتابخانه ای و جستجوهای اینترنتی صورت گرفته است. یافتهها نشان داد؛ بنای رباط شرف و رباط ماهی که منسوب به سلجوقی قلمداد می گردد؛ تحت تأثیر آرایه های منسوب به دوره غزنوی بوده است. در مجموع باتوجه به زمان ساخت رباط شرف که متأخرترین اثر این بررسی است استفاده از تزئینات متعدد بررسی شده در 3 اثر دیگر مشهود است و به گونه ای مجموع تجارب به کارگیری تزئینات را نشان می دهد.
