فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تپه قشلاق درۀ تالوار واقع‌در حاشیۀ شرقی زاگرس‌مرکزی، یک محوطۀ استقراری از دورۀ مس‌وسنگ (حدود 5000 تا 3500پ.م.) است که به‌عنوان بخشی از یک پروژۀ باستان‌شناسی نجات‌بخشی طی سال‌های 2011 تا 2013م. مورد کاوش باستان‌شناسی قرار گرفت. بقایای استخوانی جانوری گردآوری‌شده در این کاوش از دو منظر معیشتی و غیرمعیشتی مورد مطالعه دقیق قرار گرفتند. هدف این پروژه، بررسی وضعیت زیست‌محیطی منطقه در دورۀ مس‌وسنگ برپایۀ ترکیب گونه‌های جانوری شناسایی شده و در مرحلۀ دوم برآورد میزان استفاده از بقایای جانوری در ساخت و تولید داده‌های فرهنگی و هم‌چنین انعکاس آن بر دیگر جنبه‌های فرهنگی مانند سفال بود. به‌لحاظ روش‌شناسی، بقایای جانوران تپه قشلاق در محل آزمایشگاه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا با استفاده از سیستم کدگذاری استینر (2004) و اندازه‌گیری‌های فون دن دریش (1976) طبقه‌بندی و سپس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. طبقه‌بندی برپایۀ گونه‌شناسی جانوری از  تعداد 550 نمونه شامل: 474 استخوان، 41 دندان، 22 شاخ و 13 پوسته نشان‌داد که ترکیب اصلی این مجموعه شامل: گونه‌هایی از اسب‌سانان وحشی، گاو و بزسانان بودند؛ درحالی‌که برمبنای بررسی‌های مورفولوژیکی و دندانی مشخص گردید، بیش از 70% از داده‌های اسب‌سانان به گونۀ  اکووس همیونوس یا الاغ وحشی آسیاتیک تعلق دارند. فراوانی گونه‌های  بز، گوسفند، گاو و اسب‌سانان به‌عنوان منابع اصلی حیوانی در دسترس ساکنان، نشان‌دهندۀ اهمیت استراتژی‌های متنوع دامداری در سازگاری با چالش‌های زیست‌محیطی این منطقۀ استپی است؛ چراکه فراوانی گونۀ الاغ وحشی آسیایی مؤید وجود یک زیست‌محیط نیمه‌بیابانی با پوشش علفزار استپی تلقی می‌گردد. علاوه‌بر این، داده‌های غیرارگانیک مانند پیکرک‌های حیوانی، نشانه‌های شاخی‌شکل پلاک‌شده برروی بدنۀ برخی سفال‌ها میزان تأثیرات حیوانات بر نشانه‌ها و نمادهای فرهنگی را آشکار می‌کنند.